“เท้ง” นำถก ครม.เงา ปชน. ซัดรัฐบาล ยัง ไม่ตอบสนองต่อปัญหาเท่าที่ควร “นายกสมาคมกุ้งไทย” แฉชนวนเหตุมาเลเซียแบนกุ้งไทย หลังไทยตรวจเข้มปลากะพงมาเลย์พบสารก่อมะเร็งตกค้าง ทำเกษตรกรรายย่อย 5 จังหวัดใต้กระอัก ราคาร่วงดิ่งกว่า 50 บาท/กก. จี้รัฐบาลสลับแผน “เปิดด่านก่อน เจรจาทีหลัง” ภายใน 15 วัน พร้อมยื่นแผนปฏิรูปทั้งระบบ 11 โครงการ ดันเป็นวาระแห่งชาติกู้รายได้แสนล้าน ด้าน “เดชรัตน์” ชง 4 ข้อ ผ่าทางตันวิกฤตมาเลเซียระงับนำเข้ากุ้งไทย เตือนเวลาผ่านไปแล้ว 1 สัปดาห์ เหลือเวลาอีกเพียง “10 วันอันตราย” ก่อนห่วงโซ่อุปทานกุ้งภาคใต้พังทลาย ซัดรัฐบาลข้อมูลไม่ตรงปก-ประเมินผลกระทบต่ำเกินไป จี้ตั้ง War Room เร่งด่วน พร้อมขู่จับตาในสภา ปลาย มิ.ย. นี้ แผนยกระดับกุ้งแสนล้านต้องบรรจุในงบประมาณปี 2570
วันที่ 8 มิ.ย.2569 เวลา 14.00 น.ที่รัฐสภา มีการประชุม ครม. เงาครั้งที่ 5 ของพรรคประชาชน นำโดยนายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน ในฐานะผู้นำฝ่ายค้านในสภาฯ ร่วมแถลงประเด็น ข้อเสนอการรับมือมาตรการกีดกันทางการค้า กรณีมาเลเซียแบนกุ้งไทยชั่วคราว และการสอบสวนตามมาตรา 301 ของ USTR และการทบทวนหลักเกณฑ์ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ
โดยนายณัฐพงษ์ กล่าวว่า การประชุมวันนี้มี 3 วาระ โดย 2 วาระแรกเป็นเรื่องเกี่ยวกับการกีดกันทางการค้า กรณีมาเลเซียระงับการนำเข้ากุ้ง 5 สายพันธุ์จากไทยชั่วคราวตั้งแต่วันวันที่ 1 มิ.ย.ที่ผ่านมา โดยมีสมาคมเครือข่ายผู้เลี้ยงกุ้งเข้าร่วมประชุม และจะมีข้อเสนอเร่งด่วนเสนอไปรัฐบาล
นายเอกพจน์ ยอดพินิจ นายกสมาคมกุ้งไทย เปิดเผยว่า กรณีที่ทางการมาเลเซียสั่งระงับการนำเข้ากุ้ง 5 สายพันธุ์จากประเทศไทยเป็นการชั่วคราวสืบเนืองจากก่อนหน้านี้ เกษตรกรผู้เลี้ยงปลากะพงไทยได้รับความเดือดร้อนอย่างหนักจากปลากะพงราคาถูกที่ทะลักเข้ามาจากมาเลเซีย ทางกรมประมงจึงได้เข้าตรวจสอบและตรวจพบ สารตกค้างต้องห้ามในการเลี้ยงสัตว์น้ำ ในเนื้อปลากะพงจากมาเลเซียจริง ได้แก่ สารในกลุ่มคอลัมภีร์คอล (Chloramphenicol) และกลุ่มไนโตรฟูรัน (Nitrofurans) ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็ง การยกระดับมาตรการตรวจเข้มของฝั่งไทย สร้างความไม่พอใจให้กับผู้เลี้ยงปลากะพงในมาเลเซีย จนนำไปสู่การกดดันรัฐบาลมาเลเซียให้สั่งระงับการนำเข้ากุ้ง 5 สายพันธุ์จากไทยเพื่อเป็นการตอบโต้ทางการค้า อุตสาหกรรมกุ้งไทยได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงทั้งในส่วนของฟาร์มเพาะเลี้ยง และพี่น้องชาวประมงเรืออวนลาก-อวนลอย โดยเฉพาะ “กุ้งแชบ๊วย” ซึ่งมีมาเลเซียเป็นตลาดหลัก ปัจจุบันส่งผลให้ราคาร่าร่วงดิ่งลงไปแล้วมากกว่า 50 บาทต่อกิโลกรัม
“ขณะนี้เป็นช่วง High Season กุ้งอยู่เต็มบ่อ เกษตรกรต้องให้อาหารและจ่ายค่าไฟทุกวัน บ่อฟาร์มกุ้งไม่สามารถรอการเจรจาได้เกิน 15 วัน หากพ้นสิ้นเดือนนี้ไปโดยไม่ได้รับการแก้ไข อุตสาหกรรมกุ้งรายย่อยในภาคใต้จะเสียหายอย่างยับเยิน” นายเอกพจน์กล่าว
นอกจากนี้ นายกสมาคมกุ้งไทย ยังตั้งข้อสังเกตว่า กรมประมงประเมินตัวเลขความเสียหายต่ำกว่าความเป็นจริง โดยตัวเลขส่งออกที่สำแดงต่อศุลกากรอยู่ที่ 400 ตันต่อเดือน (ราว 4,000 ตันต่อปี) แต่ในความเป็นจริง มีกลุ่มพ่อค้าแม่ค้ารายย่อย (เรือเล็ก) ใน 5 จังหวัดภาคใต้ ได้แก่ สงขลา, ปัตตานี, นราธิวาส, นครศรีธรรมราช และสตูล (รวมถึงระนองและสุราษฎร์ธานี) ที่ส่งออกโดยไม่ได้สำแดงอีกเป็นจำนวนมาก ซึ่งขณะนี้กระทรวงพาณิชย์กำลังเร่งให้พาณิชย์จังหวัดประเมินตัวเลขที่แท้จริงใหม่ สมาคมกุ้งไทยได้ยื่นหนังสือและข้อเสนอแนะผ่านเวที ครม. เงา เพื่อส่งตรงไปยังรัฐบาล โดยแบ่งแนวทางการแก้ไขปัญหาออกเป็น 2 ระยะ ดังนี้ 1. มาตรการระยะสั้น (ต้องจบภายใน 15 วัน) เปิดด่านก่อน เจรจาทีหลัง: ขอให้รัฐบาลต่อสายตรงผ่อนปรนเปิดด่านนำเข้ากุ้งกับมาเลเซียทันทีเพื่อระบายสินค้าในบ่อ ตั้งมาตรฐาน Lab สองประเทศ: กำหนดแนวทางการตรวจสารตกค้างที่ชัดเจนร่วมกันทั้งกุ้งและปลา เพื่อคุ้มครองความปลอดภัยของผู้บริโภคทั้งสองประเทศ โดยต้องกำหนดดัชนีตรวจ กรอบเวลาที่สั้น และเพิ่มจำนวนห้องปฏิบัติการ (Lab) ที่ได้มาตรฐานให้เพียงพอ ไม่ให้ผู้ประกอบการต้องรอนาน 2. มาตรการระยะยาว (ตั้งเป้าปี 2570) ยกเป็นวาระแห่งชาติ: เสนอแผนปฏิรูปอุตสาหกรรมกุ้งทั้งระบบ ตั้งแต่ต้นน้ำยันปลายน้ำ จำนวน 11 โครงการ วงเงิน 5,500 ล้านบาท ครอบคลุมการพัฒนาพ่อแม่พันธุ์, ลูกกุ้ง, การจัดการโรค, การทำฟาร์มกุ้งสู่คาร์บอนต่ำ (Low Carbon) เพื่อส่งออกไปยุโรป และการขยายตลาด
นายเอกพจน์ กล่าวว่า ในอดีต อุตสาหกรรมกุ้งไทยเคยเป็นสินค้าแชมป์เปี้ยนที่สร้างรายได้เข้าประเทศมากกว่า 100,000 ล้านบาทต่อปี แต่ตลอด 13 ปีที่ผ่านมา มูลค่าลดลงเหลือเพียง 40,000 ล้านบาทต่อปี มูลค่าหายไปกว่า 60,000 ล้านบาททุกปี (รวมความเสียหายกว่า 780,000 ล้านบาท) อุตสาหกรรมกุ้งไม่ได้กระจุกตัวเหมือนอุตสาหกรรมหนัก แต่เป็นการกระจายรายได้สู่เกษตรกรและผู้แรงงานกว่า 2 ล้านคนใน 34 จังหวัด นอกจากนี้ยังช่วยพยุงราคาพืชผลทางการเกษตรของพี่น้องภาคอีสาน ทั้งกากถั่วเหลือง, มันสำปะหลัง, และข้าวโพด ที่นำมาแปรรูปเป็นอาหารสัตว์ เพิ่มมูลค่าจากพืชกิโลกรัมไม่กี่สิบบาท ให้กลายเป็นเนื้อกุ้งราคากิโลกรัมละ 500-600 บาท ด้วยเทคโนโลยีของคนไทยเอง ปัจจุบันอุตสาหกรรมกุ้งไทยกำลังเผชิญวิกฤต “สึนามิ 3 ลูก” คือ ปัญหาโรคระบาด, ผลกระทบจากสงครามโลก และยอดคำสั่งซื้อจากต่างประเทศที่ลดลงจนสูญเสียขีดความสามารถในการแข่งขัน สมาคมฯ จึงคาดหวังว่าพรรคประชาชนและสมาชิกรัฐสภาจะช่วยผลักดันแผนปฏิรูป 11 โครงการนี้ให้สำเร็จภายในปี 2570 เพื่อความอยู่รอดของเกษตรกรไทย
นายเดชรัต สุขกำเนิด เสนาธิการนโยบายและรัฐมนตรีเงา พรรคประชาชน กล่าวว่า จากกรณีที่ทางการมาเลเซียระงับการนำเข้ากุ้ง 5 สายพันธุ์จากประเทศไทยเป็นการชั่วคราวนั้น ทาง ครม. เงา ได้ร่วมหารือกับสมาคมกุ้งไทยและองค์กรผู้เลี้ยงกุ้ง และได้ตกผลึกข้อสรุปแนวทางแก้ไขปัญหาภายใต้หลักการ 4 ข้อ เพื่อเสนอแนะเชิงรุกไปยังรัฐบาล ดังนี้ การหารือร่วมกัน เร่งเปิดเวทีเจรจาและปรึกษาหารือล่วงหน้าระหว่างไทยและมาเลเซียเพื่อลดความขัดแย้งทางการค้า ใช้หลักฐานทางวิทยาศาสตร์เป็นเกณฑ์ นำข้อมูลเชิงวิชาการด้านความปลอดภัยอาหารมาเป็นบรรทัดฐานในการตรวจสอบสารตกค้างอย่างเป็นธรรม ความเหมาะสมในทางปฏิบัติ ออกมาตรการและระยะเวลาการตรวจคัดกรองที่กระชับ ไม่สร้างความล่าช้าจนสินค้าเสียหาย ระบบตรวจสอบย้อนกลับได้ ใช้เทคโนโลยีและความรู้วิชาการที่ทั้งสองประเทศมีร่วมกันในการการันตีแหล่งที่มาและความปลอดภัยของสินค้าสัตว์น้ำ
นายเดชรัต กล่าวย้ำว่า นับตั้งแต่มาเลเซียสั่งระงับการนำเข้าเมื่อวันที่ 1 มิถุนายนที่ผ่านมา ขณะนี้เวลาได้ล่วงเลยไปแล้วกว่า 1 สัปดาห์ ซึ่งตรงกับช่วงที่ผลิตภัณฑ์กุ้งออกสู่ตลาดมากที่สุด (Peak Season) ดังนั้น “ภายในระยะเวลาอีก 10 วันต่อจากนี้ คือ 10 วันอันตรายที่รัฐบาลต้องเร่งผ่อนปรนเปิดด่านให้ได้” หากปล่อยให้ล่วงเลยไป ความเสียหายจะลุกลามบานปลายและส่งผลกระทบต่อเนื่องไปถึงรอบการลงลูกกุ้งในฤดูกาลถัดไป เพราะปัจจุบันรัฐบาลยังขาดการประเมินผลกระทบอย่างเป็นระบบ ทำให้ข้อมูลราคากุ้งและตัวเลขการส่งออกที่ภาครัฐมี ไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงในพื้นที่ เพราะผลกระทบมีความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ทั้งในแง่ของสายพันธุ์กุ้ง, กลุ่มเกษตรกรฟาร์มปิด, กลุ่มประมงพื้นบ้านชายฝั่ง รวมถึงความเสียหายในแต่ละจังหวัดที่ไม่เท่ากัน
นายเดชรัต กล่าวต่อว่า ขอเสนอแนะเร่งด่วนให้รัฐบาลดำเนินการ 2 ประการ คือ ตั้ง War Room ประสานงานเร่งด่วน: จัดตั้งคณะกรรมการหรือหน่วยงานเฉพาะกิจเพื่อกำกับดูแล ประเมินสถานการณ์อย่างใกล้ชิด และลงพื้นที่เก็บข้อมูลความเสียหายจริงของเกษตรกรในภาคใต้ มาตรการดูดซับผลผลิตต้องยืดหยุ่น: แม้รัฐบาลจะมีแนวคิดออกมาตรการช่วยดูดซับผลผลิตกุ้งส่วนเกิน แต่วอนขออย่าติดยึดกับตัวเลขโควตา 400 ตันต่อเดือนของกรมประมง แต่ให้ยึดเป้าหมายหลักคือ “ทำอย่างไรก็ได้ให้ห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) ของกุ้งในภาคใต้ดำเนินต่อไปได้เป็นปกติ” ควบคู่ไปกับการเจรจาทางการทูต สำหรับมาตรการระยะยาวในการฟื้นฟูอุตสาหกรรมกุ้งไทยที่เคยสร้างรายได้นับแสนล้านบาท ครม. เงา พรรคประชาชน ประกาศว่าจะทำการติดตามและกดดันรัฐบาลใน 2 กลไกหลัก คือ ตรวจสอบงบประมาณปี 2570 ในช่วงปลายเดือนมิถุนายน 2569 นี้ จะมีการนำร่าง พ.ร.บ. งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 เข้าสู่สภาผู้แทนราษฎร์ ซึ่งพรรคประชาชนจะจับตาดูว่า รัฐบาลได้บรรจุแผนปฏิบัติการยกระดับการแก้ไขปัญหากุ้งทะเลอย่างเป็นระบบ (11 โครงการ วงเงิน 5,500 ล้านบาท) เข้าไปในงบประมาณด้วยหรือไม่
“ขอให้เร่งเปิดประชุมคณะกรรมการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานกุ้งทะเลและผลิตภัณฑ์ หรือ “ชริมป์บอร์ด” ซึ่งเป็นกลไกหลักในการแก้ปัญหาโครงสร้างกุ้งไทย ไม่ได้มีการจัดประชุมมาเป็นเวลานานมากแล้ว จึงขอเรียกร้องให้เปิดประชุมด่วนที่สุด เพื่อขับเคลื่อนแผนปฏิรูปอุตสาหกรรมกุ้งให้เป็นวาระแห่งชาติอย่างเป็นรูปธรรม” นายเดชรัตน์ กล่าว
นายณัฐพงษ์ กล่าวสรุปคือการเห็นข้อมูลที่ไม่สอดคล้องกับข้อมูลจริงทำให้รัฐบาล ไม่ได้ดำเนินมาตรการที่ตอบสนองต่อปัญหาเท่าที่ควร
