สภาการสื่อฯ เตือนข่าวพระพัวพันสตรีอย่าขยี้คลิปทางเพศเรียกความสนใจย้ำจริยธรรม–เคารพศักดิ์ศรีผู้เกี่ยวข้อง

สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติออกประกาศ ขอความร่วมมือสื่อทุกแขนงระมัดระวังเสนอข่าวพระภิกษุชั้นผู้ใหญ่มีพฤติการณ์เกี่ยวข้องกับสตรี ชี้คลิปแพร่ในโซเชียลแล้ว ไม่ใช่เหตุให้นำมาฉายซ้ำได้โดยละเลยจริยธรรม แนะรายงานเฉพาะข้อเท็จจริงที่จำเป็น เลี่ยงขยายภาพ–ทำภาพซ้ำ–ใช้ถ้อยคำเร้าอารมณ์ ย้ำประโยชน์สาธารณะไม่ได้หมายถึงต้องเปิดเผยทุกรายละเอียด

วันที่ 11 กันยายน 2569 สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติ ออกประกาศเรื่อง ขอให้สื่อมวลชนระมัดระวังการนำเสนอข่าว ภาพข่าว และคลิปวิดีโอ กรณีพระภิกษุชั้นผู้ใหญ่มีพฤติการณ์เกี่ยวข้องกับสตรี หลังปรากฏการเผยแพร่ภาพ ภาพเคลื่อนไหว และคลิปวิดีโอที่มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมทางเพศอย่างแพร่หลาย ทั้งผ่านสื่อมวลชนและสื่อสังคมออนไลน์ โดยสื่อบางแห่งนำภาพหรือคลิปดังกล่าวมาเผยแพร่ หรือใช้บางส่วนประกอบการรายงานข่าว รวมถึงนำเสนอซ้ำในหลายช่องทาง

สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติระบุว่า เรื่องดังกล่าวเป็นประเด็นที่สังคมให้ความสนใจ สื่อมวลชนย่อมมีหน้าที่รายงานข้อเท็จจริงที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ โดยเฉพาะพฤติกรรมของบุคคลในสถาบันทางศาสนาและผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของประชาชน อย่างไรก็ตาม การทำหน้าที่ต้องคำนึงถึงจริยธรรมแห่งวิชาชีพ ตลอดจนสิทธิและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของบุคคลที่เกี่ยวข้อง

ประกาศฉบับนี้อ้างถึงข้อบังคับว่าด้วยจริยธรรมแห่งวิชาชีพสื่อมวลชน สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติ พ.ศ. 2564 โดยเฉพาะข้อ 9 ซึ่งให้ตระหนักถึงความสำคัญและประโยชน์ของข่าวต่อสาธารณะ ไม่เสนอข่าวในทำนองชวนเชื่อหรือเร้าอารมณ์ให้สนใจเรื่องที่ไม่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ ข้อ 15 ให้คำนึงถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์และหลักสิทธิมนุษยชนของบุคคลที่ตกเป็นข่าว และข้อ 16 ไม่เสนอเนื้อหาข่าวที่อุจาด ลามกอนาจาร หรือน่าหวาดเสียว โดยไม่คำนึงถึงความรู้สึกของสาธารณชนอย่างถี่ถ้วน

พร้อมกันนี้ ขอความร่วมมือองค์กรสื่อ บรรณาธิการข่าว และผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนทุกแขนง ใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษในการนำเสนอหรือเผยแพร่ภาพและคลิปที่แสดงหรือสื่อถึงพฤติกรรมทางเพศ แม้เนื้อหาดังกล่าวจะถูกเผยแพร่ในสื่อสังคมออนไลน์หรือช่องทางสาธารณะมาก่อนแล้วก็ตาม เพราะการปรากฏอยู่ในพื้นที่สาธารณะไม่ได้หมายความว่าสื่อควรนำมาเผยแพร่ซ้ำโดยปราศจากการพิจารณาทางจริยธรรม

สำหรับแนวทางรายงานข่าว สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติขอให้นำเสนอเฉพาะข้อเท็จจริงและรายละเอียดเท่าที่จำเป็นต่อการเข้าใจสาระสำคัญของเหตุการณ์ หลีกเลี่ยงภาพหรือคลิปที่เห็นพฤติกรรมทางเพศอย่างชัดเจน รวมถึงการตัดต่อ ขยายภาพ ทำภาพซ้ำ ทำภาพนิ่ง หรือเลือกใช้ภาพและถ้อยคำเพื่อเร้าอารมณ์หรือดึงดูดความสนใจ ตลอดจนหลีกเลี่ยงการเผยแพร่ซ้ำโดยไม่มีเหตุผลด้านประโยชน์สาธารณะที่ชัดเจน

หากมีความจำเป็นอย่างยิ่งต่อการรายงานข้อเท็จจริง ควรพิจารณาวิธีสื่อสารอื่น เช่น บรรยายข้อเท็จจริงด้วยข้อความ ใช้ภาพที่ไม่แสดงพฤติกรรมดังกล่าว หรือปกปิดรายละเอียดของภาพอย่างเหมาะสม เพื่อให้ประชาชนเข้าใจสาระของข่าวโดยไม่ต้องเผยแพร่ภาพที่เข้าข่ายอุจาดหรือลามกอนาจาร

สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติยังระบุว่า การเผยแพร่ภาพหรือคลิปลักษณะดังกล่าวผ่านเว็บไซต์ข่าว สื่อสังคมออนไลน์ และแพลตฟอร์มดิจิทัลขององค์กรสื่อ อาจทำให้เนื้อหาถูกบันทึก ทำซ้ำ และส่งต่ออย่างกว้างขวาง ส่งผลกระทบต่อบุคคลที่เกี่ยวข้อง รวมถึงเด็ก เยาวชน และประชาชนทั่วไปที่เข้าถึงเนื้อหาได้โดยง่าย

ท้ายประกาศย้ำว่า “ประโยชน์สาธารณะ” ของการรายงานข่าว ไม่ได้หมายความว่าประชาชนจำเป็นต้องรับรู้หรือเห็นทุกรายละเอียดของเหตุการณ์ สื่อสามารถนำเสนอข้อเท็จจริงให้สังคมเข้าใจ ตรวจสอบ และอภิปรายประเด็นที่เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวมได้ โดยไม่จำเป็นต้องเผยแพร่ภาพหรือคลิปที่เข้าข่ายลามกอนาจาร หรือกระทบสิทธิและศักดิ์ศรีของผู้เกี่ยวข้อง พร้อมขอให้สื่อทุกแขนงยึดถือจริยธรรมวิชาชีพอย่างเคร่งครัด ควบคู่กับความรับผิดชอบต่อสังคม