คำถามถึง AGT เมื่อแฟนไทยช่วยสร้างกระแส “เนเน่” แต่ไม่มีสิทธิ์กดโหวต เวที America’s Got Talent หรือ AGT ถูกสร้างขึ้นภายใต้ชื่อ “America” ก็จริง แต่วันนี้รายการไม่ได้มีอิทธิพลอยู่เพียงในสหรัฐอเมริกาอีกต่อไป
คลิปการแข่งขันถูกเผยแพร่ออกไปทั่วโลก คนทั่วโลกดูได้ คนไทยดูได้ คนไทยกดไลก์ได้ คนไทยแชร์ได้ และทุกยอดวิวจากประเทศไทยก็ช่วยสร้าง “กระแส” และ “มูลค่า” ให้กับรายการได้เช่นเดียวกัน
แต่พอถึงเวลาสำคัญ“ขอโทษครับ คุณไม่มีสิทธิ์โหวต!”
เพราะสิทธิ์ในการลงคะแนนถูกจำกัดไว้สำหรับผู้มีสิทธิ์ในสหรัฐฯ และเปอร์โตริโก ตามกติกาของรายการ คำถามจึงเกิดขึ้นทันทีว่าแล้วแบบนี้…เป็นธรรมหรือ?
ต้องพูดกันให้ชัดก่อนว่า การจำกัดพื้นที่การโหวตเขาเขียนกติกาเอาไว้ เมื่อเข้าแข่งขันก็ต้องยอมรับกติกา แต่คำว่า “ถูกกติกา” กับคำว่า “เป็นธรรม” ไม่จำเป็นต้องมีความหมายเดียวกันเสมอไป นี่ต่างหากคือเรื่องที่น่าคิด
เพราะหาก AGT เป็นการแข่งขันของคนอเมริกัน เพื่อคนอเมริกัน และมีเฉพาะผู้เข้าแข่งขันอเมริกัน เรื่องก็คงจบ
แต่ในความเป็นจริง เวทีนี้เปิดรับความสามารถจากหลากหลายชาติ ขณะที่โลกออนไลน์ทำให้ผู้เข้าแข่งขันสามารถมีฐานแฟนอยู่คนละซีกโลกกับเวทีการแข่งขันได้
กรณี “เนเน่” จึงทำให้ความย้อนแย้งของระบบนี้ปรากฏชัดขึ้นแฟนเพลงชาวไทยสามารถช่วยกันเปิดคลิป ช่วยแชร์ ช่วยคอมเมนต์ ช่วยสร้างกระแสบนโซเชียล และถ้าคลิปทะยานเป็นล้านวิว ความนิยมเหล่านั้นย่อมช่วยตอกย้ำความสำเร็จของทั้งศิลปิน และรายการ แต่เมื่อถึงนาทีที่ต้องตัดสินว่าใครควรได้ไปต่อ เสียงจากแฟนเหล่านั้นกลับกลายเป็น…“เสียงที่ไม่มีคะแนน” นี่คือสิ่งที่ AGT ควรรับฟัง
ไม่ได้หมายความว่าต้องเปลี่ยนกติกาเพื่อเนเน่ และยิ่งไม่ควรเปลี่ยนกติกากลางการแข่งขันเพื่อเอื้อประโยชน์ให้ผู้เข้าแข่งขันคนใดคนหนึ่ง แต่ในระยะยาว หาก AGT ต้องการเป็นเวทีที่มีสถานะและอิทธิพลระดับโลกจริง ๆ ก็ควรกล้าตั้งคำถามกับระบบของตัวเองว่า โลกเปลี่ยนไปแล้วหรือยัง?ในวันที่ศิลปินคนหนึ่งสามารถมีแฟนอยู่กรุงเทพฯ โตเกียว ลอนดอน หรือปารีส
ขณะที่ขึ้นเวทีอยู่ในอเมริกา การกำหนดคุณค่าของ “เสียงประชาชน” ด้วยพรมแดนทางภูมิศาสตร์เพียงอย่างเดียว ยังเหมาะสมกับยุคดิจิทัลหรือไม่? แน่นอน ฝ่ายรายการก็มีเหตุผลของเขา AGT เป็นรายการโทรทัศน์อเมริกัน ฐานผู้ชมหลักคือคนอเมริกัน และการเปิดโหวตทั่วโลกย่อมสร้างปัญหาตามมาอีกมาก ทั้งการตรวจสอบตัวตน ความแตกต่างของจำนวนประชากร ฐานแฟนคลับ และการป้องกันการปั่นคะแนนเหตุผลเหล่านี้ฟังขึ้น แต่ก็ไม่ได้ทำให้คำถามเรื่องความสมดุลหายไป
เพราะในอีกด้านหนึ่ง…ถ้ายอดวิวจากประเทศไทยมีค่า
ยอดแชร์จากประเทศไทยมีค่า คอมเมนต์จากประเทศไทยมีค่ากระแสจากประเทศไทยมีค่าแล้วเหตุใดเมื่อถึงเวลาลงคะแนน“เสียงของคนไทย” จึงไม่มีค่าแม้แต่หนึ่งคะแนน?
นี่ไม่ใช่เรื่องของการเรียกร้องอภิสิทธิ์ให้ศิลปินไทยแต่เป็นคำถามถึงโครงสร้างการแข่งขันในยุคที่รายการหนึ่งสามารถหารายได้ สร้างชื่อเสียง และสร้างอิทธิพลจากผู้ชมทั่วโลกได้ภายในเวลาไม่กี่นาที AGT ไม่ผิดที่ใช้กติกาของตัวเอง แฟนไทยก็ไม่ผิดที่จะรู้สึกว่าไม่เป็นธรรม และเนเน่ยิ่งไม่ควรถูกลากเข้าไปเป็นคู่ขัดแย้งกับกติกา เพราะหน้าที่ของศิลปินคือ ทำผลงานบนเวทีให้ดีที่สุด
ส่วนหน้าที่ของคนดูคือการตั้งคำถาม วันนี้คนไทยอาจไม่มีสิทธิ์กดปุ่มโหวตให้เนเน่ตามกติกาของ AGTแต่เรายังมีสิทธิ์ดู มีสิทธิ์แชร์ มีสิทธิ์ส่งกำลังใจ และมีสิทธิ์ตั้งคำถามกับระบบ เพราะสุดท้ายแล้ว…ถ้าคุณต้องการ “สายตาจากคนทั้งโลก” มาช่วยดูรายการ วันหนึ่งคุณก็คงต้องตอบให้ได้เหมือนกันว่า ทำไมถึงไม่ต้องการ “เสียงจากคนทั้งโลก” มาช่วยตัดสิน? กติกาอาจถูกต้องทุกตัวอักษร แต่ความเป็นธรรม…ยังเป็นคำถามที่ AGT ควรตอบ
