กรุงเทพฯ, 1 มิถุนายน – พันตำรวจเอก ทวี สอดส่อง สส. บัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคประชาชาติ กล่าวถึงกรณที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ดำเนินโครงการ TH-AI Passport วงเงินกว่า 1,600 ล้านบาท ว่า ก่อนหน้านี้มีรายงานการศึกษาของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาแนวทางในการควบคุมและส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงในอนาคต ซึ่งแนวคิดของโครงการ TH-AI Passport แตกต่างจากข้อเสนอแนะในรายงานของ กมธ.ดังกล่าวถึง 6 มิติ
พ.ต.อ.ทวี กล่าวว่า 1. ซื้อสิทธิ์ใช้งาน หรือ สร้างฐานข้อมูลของชาติ โครงการ TH-AI Passport ใช้งบประมาณจำนวนมากเพื่อจัดหาสิทธิ์การใช้งาน AI จากต่างประเทศ และแจกจ่ายให้ประชาชนเข้าถึงเครื่องมือ AI ได้มากขึ้น แต่ กมธ. เสนอว่า สิ่งที่ประเทศไทยควรเร่งดำเนินการคือการพัฒนาฐานข้อมูลภาครัฐแบบเปิด (Open Government Data) และข้อมูลในรูปแบบที่เครื่องสามารถอ่านและประมวลผลได้ (Machine-readable Data) เพื่อให้นักพัฒนาและผู้ประกอบการไทยสามารถนำข้อมูลเหล่านี้ไปสร้างและพัฒนา AI ของตนเอง
2. ส่งเงินภาษีไปต่างประเทศ หรือ ลงทุนในผู้ประกอบการไทย ข้อมูลที่คณะกรรมาธิการศึกษาแสดงให้เห็นว่า อุตสาหกรรม AI ของไทยมีศักยภาพเติบโตสูง แต่ผู้ประกอบการและสตาร์ตอัปไทยจำนวนมากยังขาดแคลนเงินทุนและโอกาสในการแข่งขัน เมื่อรัฐใช้งบประมาณกว่า 1,600 ล้านบาทในการจัดซื้อสิทธิ์ใช้งานจากต่างประเทศ ย่อมมีคำถามว่าทรัพยากรดังกล่าวควรถูกนำมาใช้เพื่อสนับสนุนการวิจัย พัฒนา และสร้างนวัตกรรม AI ภายในประเทศมากกว่าหรือไม่
หัวหน้าพรรคประชาชาติ กล่าวว่า 3. เพิ่มยอดผู้ใช้ หรือ พัฒนาคนอย่างเป็นระบบ โครงการ TH-AI Passport มุ่งเน้นการขยายจำนวนผู้เข้าถึงเครื่องมือ AI และกำหนดหลักสูตรการเรียนรู้ประกอบการใช้งาน ขณะที่กมธ.เสนอแนวทางพัฒนากำลังคนด้าน AI อย่างเป็นระบบ ตั้งแต่ระดับพื้นฐาน ระดับวิศวกรและนักพัฒนา ไปจนถึงระดับนักวิจัยและผู้เชี่ยวชาญขั้นสูง พร้อมผลักดันระบบสะสมและเทียบโอนหน่วยกิตระดับชาติ (National Credit Bank) เพื่อเชื่อมโยงการเรียนรู้กับคุณวุฒิวิชาชีพและตลาดแรงงาน
4. รวมศูนย์อำนาจ หรือ สร้างธรรมาภิบาล รายงานตั้งข้อสังเกตว่า การกำหนดนโยบาย การส่งเสริม และการกำกับดูแลเทคโนโลยี หากอยู่ภายใต้กลไกเดียวกัน อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงด้านผลประโยชน์ทับซ้อน จึงเสนอให้แยกบทบาทของหน่วยงานกำกับดูแล (Regulator) ออกจากหน่วยงานส่งเสริมและพัฒนา รวมถึงผลักดันระบบข้อมูลเปิดและการจัดซื้อจัดจ้างที่ตรวจสอบได้ตามมาตรฐานสากล เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลและตรวจสอบการใช้งบประมาณได้อย่างโปร่งใส
พ.ต.อ.ทวี กล่าวว่า 5. พึ่งพาต่างประเทศ หรือ สร้างอธิปไตยทางดิจิทัล แม้ข้อมูลผู้ใช้งานจะถูกจัดเก็บภายในประเทศ แต่การประมวลผล AI จำนวนมากยังต้องอาศัยโมเดลที่พัฒนาโดยบริษัทต่างชาติ กมธ.จึงเสนอแนวคิด Digital Autonomy หรือการพึ่งพาตนเองทางเทคโนโลยี เพื่อให้ประเทศไทยสามารถพัฒนาและควบคุมโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงของชาติได้ด้วยตนเอง
6. โครงการระยะสั้น หรือ ยุทธศาสตร์ระยะยาว หัวใจสำคัญของความแตกต่างระหว่างสองแนวทางอยู่ที่มุมมองต่ออนาคต แนวทางหนึ่งมุ่งเน้นการเพิ่มการเข้าถึง AI ในระยะสั้นผ่านการจัดซื้อสิทธิ์ใช้งาน ขณะที่อีกแนวทางหนึ่งมุ่งสร้างระบบนิเวศ AI ของประเทศผ่านการลงทุนในข้อมูล โครงสร้างพื้นฐาน บุคลากร และนวัตกรรม กมธ.เตือนว่า หากประเทศไทยไม่เร่งสร้างระบบนิเวศ AI และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลของตนเอง ประเทศอาจสูญเสียโอกาสทางเศรษฐกิจ ความสามารถในการแข่งขัน และความมั่นคงทางเทคโนโลยีในระยะยาว
“วิสัยทัศน์ตามรายงานของคณะกรรมาธิการเสนอ การพัฒนาเทคโนโลยี AI ที่ผลิตโดยคนไทยจะเป็นปัจจัยสำคัญในการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ช่วยให้ประเทศไทยสามารถลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ และสร้างความเข้มแข็งให้กับเศรษฐกิจและภาคอุตสาหกรรมในระยะยาว” สส.บัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคประชาชาติ ระบุ
