แพทย์เตือนภาวะ Malignant Hyperthermia (MH) ภัยเงียบที่อาจเกิดขึ้นระหว่างการดมยาสลบ แม้พบได้น้อยเพียง 1 ในแสน แต่หากเกิดขึ้นอาจทำให้ผู้ป่วยไข้สูงเฉียบพลัน กล้ามเนื้อถูกทำลาย และเสียชีวิตได้อย่างรวดเร็ว หากไม่ได้รับยาต้านเฉพาะทางทันเวลา
ฝ่ายวิสัญญีวิทยา โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านวิสัญญีวิทยา
เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2569 ผู้สื่อข่าวไทยแทบลอยด์ รายงานว่า : ผศ.พญ. สุรัญชนา เลิศศิริโสภณ
ฝ่ายวิสัญญีวิทยา โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านวิสัญญีวิทยา ออกมาเตือนให้ประชาชนตระหนักถึงภาวะ Malignant Hyperthermia (MH) ซึ่งเป็นภาวะที่ร่างกายตอบสนองต่อยาสลบอย่างผิดปกติ ทำให้เกิดการเผาผลาญพลังงานในเซลล์กล้ามเนื้อลายสูงผิดปกติ ส่งผลให้กล้ามเนื้อถูกทำลาย อุณหภูมิร่างกายพุ่งสูง และอาจเสียชีวิตได้ในเวลาอันสั้น
ภาวะดังกล่าวมักถูกกระตุ้นจาก ยาสลบชนิดไอระเหย และยาหย่อนกล้ามเนื้อบางชนิด แม้จะพบได้ค่อนข้างน้อย ประมาณ 1 ใน 100,000 รายของการดมยาสลบ แต่ถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่มีความรุนแรงสูง
สาเหตุของโรคเกี่ยวข้องกับ ความผิดปกติทางพันธุกรรมระดับยีน ซึ่งอาจถ่ายทอดทางครอบครัว หรือเกิดจากการกลายพันธุ์ของยีนในภายหลัง ส่งผลให้ระบบควบคุมแคลเซียมในเซลล์กล้ามเนื้อทำงานผิดปกติ เมื่อได้รับยากระตุ้นจึงเกิดปฏิกิริยารุนแรง
กลุ่มเสี่ยงที่อาจเกิดภาวะนี้ ได้แก่ผู้ที่มีประวัติ Malignant Hyperthermia ในครอบครัวผู้ที่เคยมีอาการคล้าย MH จากการดมยาสลบครั้งก่อนผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อบางชนิด โดยเฉพาะ โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงในเด็ก อย่างไรก็ตาม แพทย์ระบุว่า แม้ไม่เคยมีประวัติ หรือเคยดมยาสลบอย่างปลอดภัยมาก่อน ก็ยังมีโอกาสเกิดภาวะนี้ได้
ภาวะ MH จัดเป็น ภาวะวิกฤติระหว่างการผ่าตัด ที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน หากสงสัยว่าเกิดอาการดังกล่าว แพทย์จะต้อง หยุดยาสลบทันทีและยุติการผ่าตัด พร้อมให้ยาเฉพาะทางชื่อ แดนโทรลีน (Dantrolene) เพื่อคลายกล้ามเนื้อ ลดการเผาผลาญที่ผิดปกติ และควบคุมอุณหภูมิร่างกาย
สถิติระบุว่า หากไม่ได้รับการรักษาอย่างรวดเร็ว อัตราการเสียชีวิตอาจสูงถึง 90% แต่การให้ยาแดนโทรลีนอย่างทันท่วงที สามารถลดความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตและความพิการได้อย่างมีนัยสำคัญ
แพทย์จึงแนะนำว่า ก่อนเข้ารับการผ่าตัดทุกครั้ง ผู้ป่วยควร แจ้งประวัติการดมยาสลบของตนเองและสมาชิกในครอบครัว ต่อทีมแพทย์ เพื่อช่วยให้การวางแผนการให้ยาสลบมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น
แหล่งอ้างอิง :
https://kcmh.chulalongkornhospital.go.th/line/malignant-hyperthermia
