“สุธีระพงษ์” จี้ รบ.หยุดเหมืองข้ามแดน เร่งแก้วิกฤตสารปนเปื้อน 4 แม่น้ำ หลังกระทบชีวิตชาวบ้านหนัก ด้าน “สุชาติ” รับลูก เตรียมถกเมียนมา 25-26 พ.ย.นี้

สุธีระพงษ์ วันไชยธนวงศ์ สุชาติ ชมกลิ่น

รัฐสภา, 19 พฤศจิกายน 2569 – นายสุธีระพงษ์ วันไชยธนวงศ์ สส.จังหวัดเชียงราย พรรคกล้าธรรม ตั้งกระทู้ถามสดต่อที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร เรียกร้องรัฐบาลเร่งแก้ไขวิกฤตสารปนเปื้อนในแม่น้ำสาย แม่น้ำรวก แม่น้ำกก และแม่น้ำโขง ซึ่งได้รับผลกระทบจากการทำเหมืองแร่ในประเทศเพื่อนบ้าน ส่งผลกระทบต่อสุขภาพ เศรษฐกิจ และวิถีชีวิตของประชาชนในพื้นที่ พร้อมตั้ง 3 คำถามสำคัญ จี้รัฐบาลเร่งจัดการต้นเหตุ จัดหาแหล่งน้ำสะอาด และฟื้นฟูคุณภาพน้ำให้ประชาชนสามารถใช้อุปโภคบริโภคได้อย่างปลอดภัย

นายสุธีระพงษ์ กล่าวว่า ปัจจุบันพบการทำเหมืองแร่ในประเทศเพื่อนบ้านมากกว่า 20 แห่ง และยังดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้เกิดความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนสารเคมีและโลหะหนักในแหล่งน้ำธรรมชาติ กระทบต่อการเกษตร ประมง และการผลิตน้ำประปา โดยเฉพาะแม่น้ำกก ซึ่งเป็นแหล่งน้ำดิบที่หล่อเลี้ยงประชาชนกว่า 1 ล้านคน รวมถึงพบความผิดปกติของสัตว์น้ำ ทั้งขนาดตัวที่เล็กลงและมีบาดแผลผิดปกติ

ขณะเดียวกัน ผลกระทบยังลุกลามถึงภาคเกษตรกรรม โดยเกษตรกรในอำเภอแม่จันได้รับผลกระทบจากการรับซื้อข้าวที่ถูกกดราคาเหลือเพียงกิโลกรัมละ 7 บาท จากความกังวลเรื่องสารปนเปื้อน ทั้งที่ผลตรวจสอบยังไม่ออกอย่างเป็นทางการ ส่วนเกษตรกรริมแม่น้ำโขงในอำเภอเชียงของยังเสี่ยงถูกปฏิเสธการรับซื้อผลผลิตจากข้อกังวลเรื่องสารหนูในดิน

สุธีระพงษ์ วันไชยธนวงศ์

นอกจากนี้ ยังพบผลตรวจน้ำบาดาลในบ้านแก่น ตำบลห้วยซ้อ อำเภอเชียงของ มีค่าสารหนูสูงเกินมาตรฐานถึง 40 เท่า จนต้องแจ้งเตือนประชาชนงดดื่มและหลีกเลี่ยงการนำไปประกอบอาหาร สะท้อนให้เห็นว่าวิกฤตดังกล่าวส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยในชีวิตประจำวันของประชาชนอย่างรุนแรง

นายสุธีระพงษ์ จึงตั้งคำถามต่อรัฐบาล 3 ประเด็น ได้แก่ 1. จะมีมาตรการประสานความร่วมมือกับประเทศเพื่อนบ้านอย่างไร เพื่อหยุดยั้งหรือระงับการทำเหมืองแร่บริเวณต้นน้ำที่ส่งผลกระทบต่อประเทศไทย 2. จะจัดหาแหล่งน้ำสะอาดสำรองสำหรับการอุปโภคบริโภคและการเกษตรให้ประชาชนครอบคลุมทุกพื้นที่ได้อย่างไร และจะดำเนินการภายในระยะเวลาเท่าใด และ 3. จะมีมาตรการฟื้นฟูคุณภาพน้ำทั้งน้ำผิวดิน น้ำใต้ดิน และระบบประปาอย่างไร เพื่อควบคุมสารปนเปื้อนให้อยู่ในระดับปลอดภัยตามมาตรฐาน

ด้านนายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (รมว.ทส.) ซึ่งได้รับมอบหมายจากนายกรัฐมนตรีให้ตอบกระทู้ ชี้แจงว่า รัฐบาลแบ่งการดำเนินงานเป็น 2 ด้าน ทั้งการประสานความร่วมมือระหว่างประเทศและการแก้ไขปัญหาภายในประเทศ โดยด้านการต่างประเทศ นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ จะเป็นผู้ประสานงานกับฝ่ายเมียนมาและรัฐฉาน พร้อมเตรียมจัดประชุมคณะกรรมการปฏิบัติการร่วม (Joint Working Group: JWG) ระหว่างวันที่ 25-26 พฤศจิกายนนี้ โดยฝ่ายไทยจะขอเข้าตรวจสอบพื้นที่และหารือการตั้งจุดตรวจวัด รวมถึงจุดดักตะกอนบริเวณฝั่งเหมือง เพื่อป้องกันสารปนเปื้อนไหลลงสู่แหล่งน้ำ

ส่วนการแก้ไขปัญหาภายในประเทศ กระทรวง ทส. เตรียมประกาศพื้นที่ควบคุมมลพิษบริเวณแม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำกก เพื่อให้สามารถดำเนินมาตรการแก้ไขปัญหาได้อย่างเป็นรูปธรรม พร้อมสั่งการให้กรมควบคุมมลพิษติดตามตรวจวัดคุณภาพน้ำเดือนละ 2 ครั้ง และรายงานผลต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ข้อมูลที่ชัดเจนแก่ประชาชนเกี่ยวกับความปลอดภัยในการบริโภคสัตว์น้ำ

ขณะที่การจัดหาแหล่งน้ำสะอาดสำรอง กรมทรัพยากรน้ำบาดาลเตรียมรถเจาะบ่อบาดาลและแผนดำเนินการเบื้องต้นประมาณ 10 จุด พร้อมสำรวจแหล่งน้ำบาดาลขนาดใหญ่เพิ่มเติม เพื่อช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่เสี่ยง รวมถึงประสาน สส.ในพื้นที่รับทราบความต้องการของประชาชน และสนับสนุนงบประมาณจัดหาแหล่งน้ำเพิ่มเติมผ่านหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

นอกจากนี้ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้มอบหมายกรมพัฒนาที่ดินลงพื้นที่ตรวจสอบสารตกค้างในดิน ขณะที่กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ ได้ประสานกระทรวงสาธารณสุขให้หน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่เร่งสร้างความเข้าใจและให้คำแนะนำแก่ประชาชนที่มีความเสี่ยงจากการสัมผัสสารปนเปื้อน

นายสุชาติ ยืนยันว่า นายกรัฐมนตรีให้ความสำคัญกับปัญหามลพิษข้ามแดนและสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำจังหวัดเชียงราย โดยรัฐบาลกำลังบูรณาการหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อเร่งแก้ไขปัญหา พร้อมเตรียมเสนอร่างพระราชบัญญัติสิ่งแวดล้อมต่อสภาผู้แทนราษฎร เพื่อเพิ่มอำนาจให้ รมว.ทส. ในการบังคับใช้กฎหมายและจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อมได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ทั้งนี้ นายสุธีระพงษ์ ย้ำว่า ปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำทั้ง 4 สาย ไม่ใช่เพียงเรื่องสิ่งแวดล้อม แต่เป็นวิกฤตที่กระทบต่อสุขภาพ รายได้ และความมั่นคงในการดำรงชีวิตของประชาชน จึงขอให้รัฐบาลเร่งดำเนินการอย่างจริงจัง โดยเฉพาะการจัดการต้นเหตุจากเหมืองข้ามแดน ควบคู่กับการจัดหาแหล่งน้ำสะอาดและฟื้นฟูคุณภาพน้ำ เพื่อคืนความปลอดภัยและความเชื่อมั่นให้กับประชาชนจังหวัดเชียงรายโดยเร็ว