เมืองหนิงเต๋อ มณฑลฝูเจี้ยน ประเทศจีน กำลังเป็นหนึ่งในพื้นที่สำคัญของอุตสาหกรรมแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าของโลก ที่นี่เป็นที่ตั้งสำนักงานใหญ่ของ Contemporary Amperex Technology Co., Limited หรือ CATL บริษัทเทคโนโลยีพลังงานใหม่ของจีน ซึ่งเดินหน้าพัฒนาแบตเตอรี่ตั้งแต่วัสดุ เคมีของเซลล์ ไปจนถึงโครงสร้างแพ็กแบตเตอรี่ เพื่อเพิ่มระยะทางการขับขี่ ลดเวลาการชาร์จ และทำให้รถยนต์ไฟฟ้าสามารถใช้งานได้ในสภาพอากาศที่หลากหลายมากขึ้น
สำนักงานใหญ่ของ CATL ตั้งอยู่ที่เมืองหนิงเต๋อ มณฑลฝูเจี้ยน ขณะที่บริษัทขยายเครือข่ายทั้งการวิจัย การผลิต และธุรกิจไปยังหลายประเทศ รวมถึงเยอรมนี ฝรั่งเศส สหรัฐอเมริกา แคนาดา และญี่ปุ่น ( เช่น BMW Volvo Honda Volkswagen บางรุ่นของ Tesla ) สะท้อนการแข่งขันของอุตสาหกรรมแบตเตอรี่ที่ไม่ได้หยุดอยู่เพียงตลาดจีน แต่กำลังเชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุปทานรถยนต์ไฟฟ้าทั่วโลก (CATL)
หนึ่งในเทคโนโลยีที่ถูกนำเสนอคือการพัฒนาแบตเตอรี่จากเคมีหลายประเภท เพื่อให้เหมาะกับการใช้งานที่แตกต่างกัน ทั้ง NCM ซึ่งมีจุดเด่นด้านความหนาแน่นพลังงาน และ LFP ที่ถูกพัฒนาไปในทิศทางของการชาร์จเร็ว รวมถึง Sodium-ion หรือแบตเตอรี่โซเดียมไอออน ซึ่ง CATL มองว่ามีศักยภาพสำหรับการใช้งานในสภาพอุณหภูมิต่ำและช่วยกระจายการพึ่งพาวัตถุดิบจากลิเทียม (CATL)
อีกเทคโนโลยีสำคัญคือ Qilin Battery หรือ “麒麟电池” ซึ่งชื่อมาจาก “กิเลน” สัตว์มงคลในตำนานจีน เทคโนโลยี Qilin รุ่นแรกที่บริษัทเปิดตัวเป็น CTP หรือ Cell-to-Pack รุ่นที่ 3 ซึ่งออกแบบให้ลดองค์ประกอบที่ไม่จำเป็นระหว่างเซลล์กับแพ็ก และใช้พื้นที่ภายในแบตเตอรี่ให้เกิดประโยชน์มากขึ้น
CATL ระบุว่า Qilin CTP 3.0 สามารถใช้พื้นที่ภายในแพ็กได้ถึง 72% และมีความหนาแน่นพลังงานสูงสุดประมาณ 255 Wh/kg โดยการจัดโครงสร้างภายในยังรวมระบบระบายความร้อนและส่วนประกอบหลายส่วนเข้าด้วยกัน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการความร้อน ความแข็งแรง และความน่าเชื่อถือของแบตเตอรี่ (CATL)
แนวคิดสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการทำ “แบตเตอรี่ให้ใหญ่ขึ้น” เพื่อให้รถวิ่งได้ไกลขึ้น แต่เป็นการพยายามบรรจุพลังงานให้ได้มากขึ้นในพื้นที่ที่จำกัด ซึ่งช่วยให้ผู้ผลิตรถยนต์สามารถออกแบบระบบแบตเตอรี่ที่กะทัดรัดขึ้น ขณะที่ยังรักษาหรือเพิ่มระยะทางการขับขี่ของรถ EV
6 นาที 27 วินาที กับการแข่งขันลดเวลาชาร์จ EV
อีกไฮไลต์อยู่ที่เทคโนโลยีชาร์จเร็ว โดย CATL เปิดตัว Shenxing Superfast Charging Battery รุ่นที่ 3 ในเดือนเมษายน 2569 ซึ่งบริษัทระบุว่าสามารถชาร์จจากระดับแบตเตอรี่ 10% เป็น 35% ได้ภายในประมาณ 1 นาที จาก 10% เป็น 80% ใน 3 นาที 44 วินาที และจาก 10% เป็น 98% ภายใน 6 นาที 27 วินาที
แม้อยู่ในสภาพอากาศหนาวจัดที่อุณหภูมิประมาณ -30 องศาเซลเซียส บริษัทระบุว่าแบตเตอรี่สามารถชาร์จจาก 20% เป็น 98% ได้ภายในเวลาประมาณ 9 นาที ซึ่งการพัฒนาในด้านนี้มีเป้าหมายเพื่อลดข้อจำกัดสำคัญของรถยนต์ไฟฟ้า ทั้งเรื่องเวลารอชาร์จและประสิทธิภาพแบตเตอรี่ในพื้นที่อากาศหนาว (CATL)
CATL ยังให้ความสำคัญกับอายุการใช้งานควบคู่กับความเร็วในการชาร์จ โดยระบุว่า Shenxing รุ่นที่ 3 หลังผ่านการใช้งานเทียบเท่าการชาร์จ–คายประจุเต็มจำนวน 1,000 รอบ ยังสามารถรักษาความจุของแบตเตอรี่ไว้ได้มากกว่า 90% (CATL)
ขณะเดียวกัน Sodium-ion ก็กำลังกลายเป็นอีกแนวทางหนึ่งของบริษัท โดย CATL พัฒนาแบตเตอรี่โซเดียมไอออนภายใต้ชื่อ Naxtra และเดินหน้าจากระดับห้องปฏิบัติการสู่การผลิตระดับอุตสาหกรรม บริษัทระบุว่าเทคโนโลยีนี้มีข้อได้เปรียบจากทรัพยากรโซเดียมที่มีอยู่แพร่หลาย และมีศักยภาพในสภาพอากาศหนาว โดยตั้งเป้าขยายการผลิตในระดับใหญ่ภายในปี 2569 (CATL)
จากหนิงเต๋อสู่รถยนต์ BMW
เทคโนโลยีแบตเตอรี่จากจีนยังเชื่อมโยงโดยตรงกับผู้ผลิตรถยนต์ระดับโลก โดย CATL และ BMW เริ่มความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ตั้งแต่ปี 2555 และต่อมาได้ทำข้อตกลงจัดหาเซลล์แบตเตอรี่ทรงกระบอกขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 46 มิลลิเมตร สำหรับรถยนต์ไฟฟ้าตระกูล Neue Klasse ของ BMW ตั้งแต่ปี 2568 โดยมีแผนผลิตจากโรงงานในจีนและยุโรป (CATL)
ล่าสุดในเดือนกุมภาพันธ์ 2569 CATL และ BMW ยังลงนามบันทึกความเข้าใจเพิ่มเติม เพื่อร่วมกันพัฒนาโครงการด้าน Battery Passport การแลกเปลี่ยนข้อมูลข้ามพรมแดน และการคำนวณคาร์บอนฟุตพรินต์ในห่วงโซ่อุปทานแบตเตอรี่ สะท้อนว่าการแข่งขันในอุตสาหกรรม EV ไม่ได้อยู่เพียงเรื่องระยะทางหรือความเร็วในการชาร์จ แต่กำลังขยายไปถึงการตรวจสอบที่มาของแบตเตอรี่และการลดคาร์บอนตลอดทั้งห่วงโซ่การผลิต (CATL)
จากห้องทดลองที่เมืองหนิงเต๋อไปจนถึงรถยนต์ไฟฟ้าบนถนนในจีน ยุโรป และตลาดโลก การพัฒนาแบตเตอรี่กำลังเข้าสู่การแข่งขันอีกระดับ ทั้งการเพิ่มพลังงานในพื้นที่ที่เล็กลง การลดเวลาชาร์จเหลือเพียงไม่กี่นาที การใช้งานได้ในอุณหภูมิติดลบ ตลอดจนการพัฒนาเคมีแบตเตอรี่ทางเลือกอย่างโซเดียมไอออน
สำหรับ CATL เป้าหมายจะลงทุนที่ไทยและอาเซียนในอนาคตเนื่องจจากเป็นตลาดใหญ่ของจีน และมีศักยภาพ แต่ขณะนี้อยู่ในระหว่างวางแผนโครงการ
ทางด้านการพัฒนาก็ไม่ได้อยู่ที่การผลิตแบตเตอรี่จำนวนมากเพียงอย่างเดียว แต่คือการพยายามแก้โจทย์สำคัญของรถยนต์ไฟฟ้าในแต่ละด้าน เพื่อทำให้ EV ชาร์จได้เร็วขึ้น วิ่งได้ไกลขึ้น ใช้งานได้ในสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย และรองรับการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมยานยนต์โลกสู่พลังงานไฟฟ้ามากขึ้น
ลิขสิทธิ์ภาพ ข่าว / มณีนาถ อ่อนพรรณา
