รัฐสภา, 17 กันยายน 2569 – นายนิกร โสมกลาง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (รมว.พม.) ตอบกระทู้ในสภาผู้แทนราษฎร เรื่องแนวทางการดูแลเด็กและผู้สูงอายุในพื้นที่จังหวัดอุตรดิตถ์ ของนายนายรวี เล็กอุทัย สส.อุตรดิตถ์ พรรคเพื่อไทย ว่า อุตรดิตถ์มีประชากรผู้สูงอายุรวมทั้งสิ้น 119,502 ราย และเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์ แบ่งเป็นเพศชาย 52,776 ราย เพศหญิง 66,726 ราย (ข้อมูล ณ สิงหาคม 2569 โดยกรมการปกครอง) อีกทั้งจากการประเมินความสามารถการทำกิจวัตรประจำวัน (ADL) ของผู้สูงอายุ 88,594 คน พบว่า มีผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม 86,992 คน กลุ่มติดบ้าน 1,187 คน และกลุ่มติดเตียง 415 คน (ข้อมูล ณ 31 กรกฎาคม 2569 โดย กระทรวงสาธารณสุข)
กระทรวง พม. ให้ความสำคัญกับการพัฒนาทุนมนุษย์และการยกระดับพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนทุกกลุ่มเป้าหมาย เพื่อนำไปสู่การ “สร้างสังคมอยู่ดี มีโอกาส เพื่อคนไทยทุกคน” สำหรับกลุ่มเป้าหมายที่เป็นผู้สูงอายุ มีการดำเนินงานพัฒนาคุณภาพชีวิตในพื้นที่จังหวัดอุตรดิตถ์ในปีงบประมาณ 2569 ไม่ว่าจะเป็น 1) การพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุ สู่การเป็น “พฤฒิพลัง” (Active Ageing) ชะลอภาวะพึ่งพิง โดยมุ่งขับเคลื่อนโรงเรียนผู้สูงอายุ 30 แห่ง , ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ (ศพอส.) 33 แห่ง และคลังปัญญาผู้สูงอายุ 784 คน
2) การคุ้มครองสิทธิ จัดสวัสดิการ และเสริมสร้างระบบดูแลในชุมชน โดย 2.1) การเสริมสร้างการดูแลผู้สูงอายุ โดยยึดหลักชุมชนเป็นฐาน ด้วยการขับคลื่อน “มีเพื่อนเยี่ยมเพื่อน” ดูแลผู้สูงอายุในชุมชน, อาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (เชี่ยวชาญด้านผู้สูงอายุ) หรือ อพมส. 184 คน, ผู้บริบาลคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุ 12 คน ดูแลคุ้มครองสิทธิผุ้สูงอายุ 6,006 คน และการอบรมหลักสูตรการดูแลผู้สูงอายุขั้นเบื้องต้น 18 ชั่วโมง โดยมีผู้ผ่านการอบรม 50 คน และ 3) การส่งเสริมให้ผู้สูงอายุสามารถอาศัยอยู่ในถิ่นเดิมด้วยการขับเคลื่อนครอบครัวอุปถัมภ์ 15 คน, งบประมาณสนับสนุนการปรับสภาพแวดล้อมและสิ่งอำนวยความสะดวกของผู้สูงอายุให้เหมาะสมและปลอดภัยตามหลักออกแบบเพื่อทุกคน 834 หลัง, สนับสนุนค่าการจัดการศพผู้สูงอายุตามประเพณี 1,797 ราย เป็นเงิน 5,391,000 บาท, ช่วยเหลือผู้สูงอายุในภาวะยากลำบาก 165 ราย เป็นเงิน 330,000 บาท และสวัสดิการเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ 99,483 คน
นายนิกร กล่าวว่า สำหรับประชากรเด็กและเยาวชนจังหวัดอุตรดิตถ์ รวมทั้งสิ้น 101,162 คน แบ่งเป็นเด็กอายุ 0-18 ปี 61,455 คน และเยาวชนอายุ 18-25 ปี 39,607 คน และรายงานสถานการณ์เด็กและเยาวชนจังหวัดอุตรดิตถ์ปี 2568 โดยบ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดอุตรดิตถ์ พบสถานการณ์ปัญหาเด็กและเยาวชนในจังหวัดอุตรดิตถ์ ได้แก่ ความยากจนและความเปราะบางทางการศึกษา, พฤติกรรมเสี่ยงและการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมที่เพิ่มสูงขึ้น. ปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยเด็กและแม่วัยรุ่น. ความรุนแรงในครอบครัวและการถูกละเมิดทางเพศ, สภาพแวดล้อมครอบครัวเปราะบางและขาดการอุปการะ และวิกฤตเชิงโครงสร้างประชากรและโภชนาการปฐมวัย
ทั้งนี้ พม. ได้ดำเนินงานพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็กและเยาวชนในพื้นที่จังหวัดอุตรดิตถ์ในปีงบประมาณ 2569 ไม่ว่าจะเป็น 1) สวัสดิการเงินอุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด เพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายของพ่อแม่ ผู้ปกครองในการดูแลเด็ก ทำให้เด็กได้รับการเลี้ยงดูและมีพัฒนาการเหมาะสมตามช่วงวัย โดยมีกลุ่มเป้าหมายได้รับเงิน 11,701 ราย คิดเป็น 7,248,600 บาท 2) สวัสดิการเด็กในครอบครัวยากจน เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนในระยะสั้น โดย มีกลุ่มเป้าหมายได้รับเงิน 287 ราย คิดเป็น 1,491,000 บาท 3) สวัสดิการครอบครัวอุปถัมภ์ เป็นการให้บริการจัดหา ครอบครัวทดแทนชั่วคราวให้กับเด็กในความอุปการะของสถานสงเคราะห์ของกรมกิจการเด็กและเยาวชน (ดย.) หรือเป็นเด็กกำพร้าถูกทอดทิ้งที่มีผู้เลี้ยงดูในครอบครัว โดยมีกลุ่มเป้าหมายได้รับเงิน 72 ราย คิดเป็น 1,490,000 บาท
4) กองทุนคุ้มครองเด็ก เป็นกองทุนสำหรับให้การช่วยเหลือเด็กในครอบครัวหรือครอบครัวอุปถัมภ์ที่ได้รับความเดือดร้อน และไม่ได้รับความช่วยเหลือ หรือได้รับแล้ว แต่ไม่เพียงพอ โดยมีกลุ่มเป้าหมายได้รับเงิน 6 ครอบครัว 14 ราย คิดเป็น 68,500 บาท และ 5) บ้านที่ปลอดภัยสำหรับเด็ก ตามหลักการออกแบบ Green Universal Design (บ้านปลอดภัยสำหรับเด็กและคนทุกช่วงวัยในครอบครัว) โดยมีกลุ่มเป้าหมายได้รับการช่วยเหลือ 23 หลัง นอกจากนี้ มีการส่งเสริมและพัฒนาสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยให้เป็นไปตามมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ เพื่อยกระดับพัฒนาให้มีคุณภาพตามมาตรฐาน ก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดสำหรับเด็กปฐมวัย สามารถเจริญเติบโตอย่างมีคุณภาพและมีพัฒนาการที่เหมาะสมตามวัย โดยจังหวัดอุตรดิตถ์มีการยกระดับสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย 9 แห่ง
