วันที่ 26 สิงหาคม 2569 นายปรเมศ วิทยารักษ์สรรค์ ส.ส.เขต 1 กรุงเทพมหานคร พรรคประชาชน และโฆษก กรรมาธิการอุตสาหกรรม เปิดเผยว่าเฟสบุคว่า “วันนี้ผมได้บรรจุวาระสำคัญเข้าสู่การพิจารณาของ กมธ.อุตสาหกรรม เรื่องการเปลี่ยนผ่านสู่อุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ของไทยอย่างยั่งยืน
การเปลี่ยนผ่านของประเทศไทยไปสู่อุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า (Electric Vehicle: EV) อย่างยั่งยืนนั้น ไม่สามารถพึ่งพาเพียงมาตรการส่งเสริมการลงทุนได้ แต่จำเป็นต้องอาศัยการวางรากฐานเชิงโครงสร้างด้าน “มาตรฐานความปลอดภัย” และ “การจัดการสิ่งแวดล้อม” อย่างเป็นระบบ
จากข้อมูลที่ประชุมวันนี้เราได้หารือเรื่องมาตราฐานทั้งหมด 3 มิติ ทิศทางมาตรฐานความปลอดภัย สมอ. เดินหน้าผลักดันมาตรฐาน EV ให้เป็น “สินค้าควบคุม” ครอบคลุมแบตเตอรี่ (เตรียมบังคับใช้ มี.ค. 2570) และตู้ชาร์จสาธารณะ (บังคับใช้ช่วงกลางปี 2570 – ต้นปี 2571)
จากเหตุการณ์ยานยนต์ไฟฟ้าไฟไหม้ตามหน้าข่าว ทำให้เกิดความกังวลจากผู้ใช้ยานยนต์ไฟฟ้าเป็นจำนวนมาก ทาง สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หรือThai Industrial Standards Institute หรือ TISI(สมอ.)จึงได้ประกาศ ให้รถยนต์ไฟฟ้าอยู่ใน ผลิตภัณฑ์ที่ต้องควบคุม
ช่องโหว่เชิงโครงสร้างที่ต้องอุดรอยรั่ว TDRI ชี้ว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่ตัวบทมาตรฐาน แต่อยู่ที่การขาดแคลนห้องปฏิบัติการตรวจสอบรับรอง (Conformity Assessment) และการกำกับตลาดที่ตามการเติบโตของ EV ไม่ทัน
ห่วงโซ่มูลค่าของไทยแข็งแรงแค่ช่วง “กลางน้ำ” (การประกอบผลิต) แต่ยังขาดศักยภาพช่วง “ปลายน้ำ” คือการจัดการหลังหมดอายุการใช้งาน
วาระเร่งด่วน “Battery Passport”นี่คือประเด็นที่ผมให้น้ำหนักที่สุด — ระบบ Battery Passport คือระบบดิจิทัลของแบตเตอรี่ที่ติดตามสุขภาพ (SoH) ตั้งแต่สายการผลิตจนถึงวันรีไซเคิลหรือกำจัดทิ้ง
เพื่อให้เห็นภาพว่าโลกไปถึงไหนแล้ว: สหภาพยุโรปออกกฎหมายบังคับให้แบตเตอรี่ยานยนต์ไฟฟ้าและแบตเตอรี่อุตสาหกรรมทุกก้อนต้องมี Battery Passport ตั้งแต่ 18 ก.พ. 2570 เป็นต้นไป ขณะที่ไทย ณ วันนี้ยัง “ไร้หน่วยงานเจ้าภาพ” ที่รับผิดชอบเรื่องนี้โดยตรง หากปล่อยไว้ แบตเตอรี่เสื่อมสภาพนับล้านก้อนจะกลายเป็นระเบิดเวลาและขยะพิษ
มาตรฐานบังคับจาก สมอ. คือก้าวแรกที่ดี แต่จะไร้ความหมาย หากไทยยังไม่มีทั้งความพร้อมด้านการตรวจสอบ และเจ้าภาพดูแลซากแบตเตอรี่อย่างเป็นระบบ
8 ก.ย. นี้ จะมีการหารือจากหลายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในวาระการจัดการแบตเตอรี่ EV ที่ไม่ใช้แล้วโดยเฉพาะ — เป็นเรื่องที่ต้องจับตาใกล้ชิด เพื่อไม่ให้อุตสาหกรรม EV ทิ้งภาระสิ่งแวดล้อมไว้ให้คนรุ่นหลัง
