ผศ.ดร.เชษฐา ทรัพย์เย็น อาจารย์ภาควิชาการบริหารและจัดการเมือง วิทยาลัยพัฒนามหานคร มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช กล่าวถึงกรณีรัฐบาล ออกพระราชกำหนดกู้เงินวงเงิน 400,000 ล้านบาท เพื่อรับมือวิกฤตพลังงานและผลกระทบจากเศรษฐกิจโลก ว่า ถือเป็นการตัดสินใจเชิงนโยบายที่สะท้อนความพยายามของรัฐบาลในการ “ประคองประเทศ” ท่ามกลางสถานการณ์โลกที่ผันผวนรุนแรง ทั้งราคาพลังงาน ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ และผลกระทบจากสงครามในหลายภูมิภาค
ผศ.ดร.เชษฐา ระบุว่า สิ่งสำคัญของ พ.ร.ก.ฉบับนี้ ไม่ใช่เพียงตัวเลข 400,000 ล้านบาท แต่คือแนวคิดในการบริหารวิกฤต ที่รัฐบาลเลือกใช้เครื่องมือทางการคลังเชิงรุก เพื่อพยุงเศรษฐกิจและเตรียมโครงสร้างประเทศสำหรับอนาคต มากกว่าปล่อยให้ผลกระทบลุกลามจนกระทบประชาชนในวงกว้าง
“ในโลกที่ความไม่แน่นอนกลายเป็นเรื่องปกติ การไม่ทำอะไรเลย อาจเสี่ยงต่อระบบเศรษฐกิจมากกว่า รัฐบาลจึงจำเป็นต้องตัดสินใจเร็ว และใช้มาตรการที่เพียงพอต่อการประคองประเทศ” ผศ.ดร.เชษฐา กล่าว
ทั้งนี้ มองว่า จุดแข็งของการกู้ครั้งนี้ คือการออกแบบระบบกู้แบบ “ทยอยกู้” ตามความจำเป็นของแต่ละโครงการ ไม่ใช่กู้เงินก้อนใหญ่มาพักค้างไว้ โดยจะทยอยดำเนินการเมื่อโครงการผ่านการอนุมัติแล้วเท่านั้น ซึ่งช่วยลดภาระดอกเบี้ยที่ไม่จำเป็น และสะท้อนแนวคิดการบริหารการคลังแบบมีวินัยมากขึ้นนอกจากนี้ การกู้เงินทั้งหมดจะเป็นการกู้ภายในประเทศ ช่วยลดความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนและลดการพึ่งพาเงินทุนต่างชาติ ขณะเดียวกันยังมีการกำหนดวัตถุประสงค์การใช้เงินอย่างชัดเจน ทำให้แตกต่างจากการกู้ในลักษณะกว้าง ๆ ที่อาจถูกตั้งคำถามเรื่องทิศทางการใช้เงิน
ผศ.ดร.เชษฐา กล่าวว่า โครงสร้างของ พ.ร.ก.ครั้งนี้ วางเป้าหมายไว้ 2 ด้านสำคัญ ได้แก่ การเยียวยาผลกระทบจากวิกฤตโลก และการลงทุนเพื่อเปลี่ยนผ่านโครงสร้างพลังงานของประเทศในระยะยาวในส่วนแรก จะช่วยบรรเทาภาระค่าครองชีพประชาชน พยุงผู้ประกอบการ และลดผลกระทบต่อเศรษฐกิจฐานรากที่กำลังเผชิญแรงกดดันจากต้นทุนพลังงานที่สูงขึ้น ขณะที่อีกส่วนหนึ่ง จะถูกใช้เป็นทุนตั้งต้นในการสนับสนุนพลังงานสะอาด การส่งเสริม EV และลดการพึ่งพาพลังงานฟอสซิล ซึ่งถือเป็นการวางรากฐานความมั่นคงทางพลังงานในอนาคต
“หากดำเนินการได้ตามเป้าหมาย นี่จะไม่ใช่เพียงการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า แต่คือการใช้วิกฤตเป็นจังหวะในการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจไทยครั้งสำคัญ” ผศ.ดร.เชษฐา กล่าว
อย่างไรก็ตาม ผศ.ดร.เชษฐา เห็นว่า แม้แนวทางของรัฐบาลจะมีทิศทางเชิงบวก แต่สิ่งสำคัญคือการรักษาวินัยทางการคลังและความโปร่งใสในการใช้เงิน โดยเสนอให้มีการเปิดเผยข้อมูลโครงการแบบเรียลไทม์ ทั้งวงเงิน เป้าหมาย และหน่วยงานรับผิดชอบ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและให้ประชาชนตรวจสอบได้พร้อมเสนอว่า การเบิกจ่ายควรผูกกับ “ผลลัพธ์” ที่เกิดขึ้นจริง ไม่ใช่เพียงผ่านขั้นตอนราชการเท่านั้น เพื่อให้เงินกู้สามารถสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อเศรษฐกิจและประชาชนได้อย่างแท้จริง
ผศ.ดร.เชษฐา ทิ้งท้ายว่า พ.ร.ก.กู้เงิน 400,000 ล้านบาทของรัฐบาล อนุทิน ชาญวีรกูล จึงถือเป็นบททดสอบสำคัญของการบริหารประเทศในภาวะวิกฤต ว่ารัฐบาลจะสามารถใช้เครื่องมือทางการคลังเพื่อ “พยุงปัจจุบัน และสร้างอนาคต” ไปพร้อมกันได้หรือไม่ โดยหัวใจสำคัญไม่ได้อยู่ที่การกู้เพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การบริหารเงินกู้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประเทศและประชาชน
