5 พรรคการเมือง ร่วมรับการเสนอร่างแก้ไขกฎหมายยกเลิกการกักขังแทนค่าปรับและร่างแก้ไข พ.ร.ป.ว่าด้วยการเลือกตั้ง สส. จาก รศ.ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล และนักศึกษาคณะนิติศาสตร์ มธ. เพื่อให้กฎหมายเป็นเครื่องมือสร้างความเท่าเทียม ไม่ซ้ำเติมคนจน การเลือกตั้งซึ่งเป็นหัวใจของประชาธิปไตยต้องมีความโปร่งใสที่สุด
วันพุธที่ 29 เมษายน 2569 เวลา 11.15 นาฬิกา ณ ห้องแถลงข่าว ชั้น 1 อาคารรัฐสภา นายกรวีร์ ปริศนานันทกุล สส.พรรคภูมิใจไทย นายพริษฐ์ วัชรสินธุ สส.พรรคประชาชน นายจาตุรนต์ ฉายแสง สส.พรรคเพื่อไทย นายอรรถกร ศิริลัทธยากร สส.พรรคกล้าธรรม และนายสาทิตย์ วงศ์หนองเตย สส.พรรคประชาธิปัตย์ รับหนังสือจาก รศ.ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล พร้อมด้วยนักศึกษาวิชาบริการกฎหมายเพื่อสังคม คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เพื่อขอเสนอแนวทางแก้ไขกฎหมายสองเรื่อง คือ ยกเลิกการกักขังแทนค่าปรับ และแก้ไขปรับปรุงพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ว่าด้วยการเลือกตั้ง สส. ในประเด็นที่ก่อให้เกิดปัญหาเรื่องความโปร่งใสของการเลือกตั้งที่ผ่านมา โดยมีรายละเอียดดังนี้
1. ยกเลิกการกักขังแทนค่าปรับ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29 ถ้าผู้ต้องโทษปรับไม่มีเงินจ่ายค่าปรับ จะต้องถูกกักขังแทนค่าปรับ และแม้ว่ามาตรา 30/1 จะให้สิทธิในการขอทำงานบริการสังคม แทนค่าปรับได้ แต่ส่วนใหญ่ศาลจะไม่อนุญาต ทำให้ในขณะนี้มีคนติดคุกเพราะไม่มีเงินจ่ายค่าปรับจำนวน 5,048 คน (ข้อมูล ณ วันที่ 1 เมษายน 2569) โดยตัวเลขรวมทั้งปีคือประมาณ 4 หมื่นคน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ขอเสนอให้ยกเลิกการกักขังแทนค่าปรับ หากใครไม่มีเงิน จ่ายค่าปรับ ก็ให้ทำงานบริการสังคมโดยกรมคุมประพฤติเป็นหน่วยงานรับผิดชอบ
2. จากปัญหาเรื่องความโปร่งใสที่เกิดขึ้นในการเลือกตั้ง 8 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ผ่านมา มีประเด็นในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง สส. 3 ประเด็นที่ควรแก้ไขคือ
(1) ให้บัตรเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งมีชื่อผู้สมัครและชื่อพรรคที่สังกัด (แก้ไขมาตรา 85) เพื่อความสะดวกของประชาชน และป้องกันการใช้บัตรข้ามเขต
(2) การนับคะแนนและบัตรเสีย ให้เป็นไปโดยโปร่งใส และประชาชนมีส่วนร่วม (แก้ไขมาตรา 117 และมาตรา 118)
(3) การประกาศผลคะแนน ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศผลคะแนนรายหน่วย และจำนวนผู้ไปใช้สิทธิเลือกตั้งโดยเร็วโดยมีกรอบเวลากำกับ เช่น ภายใน 48 ชั่วโมง (แก้ไขมาตรา 123 และ/หรือมาตรา 124) ทั้งนี้ การประกาศผลการเลือกตั้งว่าใครได้รับเลือกตั้งยังเป็นภายใน 60 วัน (เพราะกำหนดโดยรัฐธธรรมนูญ)
รศ.ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล กล่าวภายหลังยื่นหนังสือว่า ก่อนมายื่นหนังสือถึง 5 พรรคการเมือง ได้มีการปรึกษาหารือร่วมกัน โดยการหารือครั้งนี้ถือเป็นนิมิตหมายที่ดีที่พรรคการเมืองทั้งฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายค้านต่างเห็นตรงกันในหลักการ โดยเฉพาะเรื่องการปรับปรุงบัตรเลือกตั้งและการช่วยเหลือคนจนไม่ให้ต้องติดคุกแทนค่าปรับ ซึ่งหลังจากนี้ทางคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จะติดตามการนำข้อเสนอเหล่านี้เข้าสู่กระบวนการของรัฐสภาต่อไป อย่างไรก็ตาม เป้าหมายของเราคือการทำให้กฎหมายเป็นเครื่องมือที่สร้างความเท่าเทียม ไม่ใช่เครื่องมือที่ซ้ำเติมคนจน และทำให้การเลือกตั้งซึ่งเป็นหัวใจของประชาธิปไตยมีความโปร่งใสที่สุด
