กล้วยไม้พันธุ์พื้นเมืองไทยชนิดใหม่ “เอื้องศรีเชียงดาว” งามสง่าบนดอยเชียงดาว ความสูง 1,800 เมตร สัญลักษณ์ความหลากหลายทางชีวภาพเหนือสุดแดนสยาม
บนยอดเขาหินปูนสูงในจังหวัดเชียงใหม่ ดอกไม้เล็ก ๆ สีชมพูอมม่วงดึงดูดสายตาใครต่อใครด้วยความบอบบางและวิจิตรของมัน นี่คือ เอื้องศรีเชียงดาว (Sirindhornia pulchella) กล้วยไม้ดินหรือกล้วยไม้ซอกหินที่เพิ่งได้รับการตั้งชื่อเป็นพืชชนิดใหม่ของโลก โดย Prof. Dr. Henrik Pedersen จากเดนมาร์ก ร่วมกับ น.ส.สุรางค์รัชต์ อินทมุสิก นักพฤกษศาสตร์ประจำสวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ การค้นพบนี้ตีพิมพ์ในวารสาร Nordic Journal of Botany โดยมีตัวอย่างพันธุ์ต้นแบบหมายเลข Watthana & Suksathan 1274 เก็บจากดอยเชียงดาวที่ระดับความสูงราว 1,800 เมตร
กล้วยไม้ชนิดนี้มีลักษณะโดดเด่นด้วยใบเดี่ยวหรือบางครั้งสองใบ รูปรี รูปไข่ หรือรูปใบหอก ขนาดกว้าง 1.5–5.5 ซม. ยาว 4.5–13 ซม. แผ่นใบหนาและมีแต้มสีเขียวเข้มกระจายทั่ว ผิวใบสวยงามเป็นธรรมชาติ ช่อดอกแบบช่อกระจะยาวได้ถึง 20 ซม. ดอกจำนวนมากทยอยบานจากโคนสู่ปลายช่อ เส้นผ่านศูนย์กลางดอกประมาณ 1.5 ซม. กลีบเลี้ยงและกลีบดอกมีสีชมพูอ่อนถึงม่วงอ่อน มีรายละเอียดสลับซับซ้อน เช่น กลีบปากสามแฉกตื้นและแต้มสีม่วงแดง
เอื้องศรีเชียงดาว เป็นพืชถิ่นเดียวของไทย กระจายตัวในพื้นที่ภาคเหนือโดยเฉพาะบนเขาหินปูนที่โล่ง ระดับความสูง 1,800–2,000 เมตร การค้นพบและอนุรักษ์กล้วยไม้ชนิดนี้ไม่เพียงเป็นการเพิ่มมูลค่าทางวิทยาศาสตร์ แต่ยังสะท้อนถึงความงดงามและความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติไทยที่ควรรักษา
“โลกแห่งการเรียนรู้ สู่การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ” — ห้องสมุดกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
ที่มา: หนังสือ พรรณไม้เกียรติประวัติของไทย, สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
