วันที่ 1 เมษายน 2569 ที่อาคารรัฐสภา พรรคประชาชน โดย นางสาวเพชรรัตน์ ใหม่ชมภู สส.เชียงใหม่ พรรคประชาชน และ นายวีรนันท์ ฮวดศรี สส.ขอนแก่น พรรคประชาชน ร่วมแถลงข่าวการยื่นเสนอร่างแก้ไขชุดกฎหมายเกี่ยวกับการกระจายอำนาจ โดยเพชรรัตน์ระบุว่าในช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา พรรคประชาชนได้ยื่นร่างกฎหมาย 9 ชุดเข้าสู่สภา ซึ่งหนึ่งในนั้นคือชุดกฎหมายการกระจายอํานาจ ซึ่งมีทั้งสิ้น 9 ฉบับ โดยแบ่งเป็นประเด็นการแก้ไขได้ 3 ชุด ดังนี้
1) การแก้ไขเพื่อปลดล็อค งาน เงิน และอํานาจ โดยเป็นร่างแก้ไข พ.ร.บ. กำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจ ที่จะเพิ่มอำนาจให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ในการจัดทำบริการสาธารณะ โดยทำได้ทุกอย่างยกเว้นเรื่องศาล ทหาร เงินตรา และการต่างประเทศ หรือโครงการที่เชื่อมต่อระหว่างจังหวัด
2) เพิ่มอำนาจท้องถิ่นในการหารายได้ ผ่านการกู้เงิน การออกพันธบัตร และค่าธรรมเนียมที่รับรองโดยข้อบัญญัติของท้องถิ่น
3) การกำหนดมาตรฐานการบริการสาธารณะ โดยมอบอำนาจให้กับคณะกรรมการการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (ก.ก.ถ.) ในการกำหนดมาตรฐานขั้นตํ่าในการจัดทำบริการสาธารณะ
ในส่วนของนายวีรนันท์ ระบุว่าสำหรับกฎหมายกระจายอำนาจในชุดที่ 2 จะเป็นเรื่องของการปลดล็อคอำนาจหน้าที่ของท้องถิ่นให้เป็น negative list โดยเป็นการร่างแก้ไข พ.ร.บ จัดตั้ง อปท. ทั้ง 4 ฉบับ ได้แก่ ร่าง พ.ร.บ.องค์การบริหารส่วนจังหวัด, ร่าง พ.ร.บ.เทศบาล, ร่าง พ.ร.บ.สภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล และ ร่าง พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการเมืองพัทยา
โดยจะเป็นการยกเลิกอำนาจหน้าที่เดิมของท้องถิ่นที่กำหนดไว้อย่างจำกัด ทำให้ไม่มีอิสระในการจัดทำบริการสาธารณะ และให้อำนาจท้องถิ่นเป็นแบบ negative list ให้สอดคล้องกับชุดกฎหมายร่างแก้ไข พ.ร.บ.แผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจ ซึ่งจะทำให้ท้องถิ่นสามารถจัดทำบริการสาธารณะได้อย่างกว้างขวางและตอบโจทย์ประชาชนในเขตพื้นที่ได้มากขึ้น ให้สอดคล้องกับร่าง
นายวีรนันท์ กล่าวต่อไปว่า สำหรับชุดที่ 3 จะเป็นการปลดล็อคการเงินท้องถิ่น ให้ท้องถิ่นออกข้อบัญญัติการเงินท้องถิ่นได้เอง เป็นร่างแก้ไข พ.ร.บ.จัดตั้งท้องถิ่น ทั้ง 4 ฉบับเช่นเดียวกัน โดยจะเป็นการ
1) ยกเลิกการดำเนินการเบิกจ่ายของท้องถิ่นตามระเบียบมหาดไทยเดิมทั้งหมด ให้สามารถออกข้อบัญญัติหรือระเบียบเบิกจ่ายได้เอง ครบจบที่สภา อปท. แต่ละแห่ง และไม่ต้องยากต่อการตีความระเบียบกระทรวงมหาดไทย
2) ให้อำนาจท้องถิ่นในการออกข้อบัญญัติที่เกี่ยวกับการเงิน การคลัง รายจ่าย งบประมาณ การหารายได้ หรืออื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการหารายได้ของท้องถิ่นโดยไม่จำเป็นต้องรองบประมาณจากส่วนกลาง
ทั้งหมดนี้คือรายละเอียดทั้งหมดของร่างกฎหมายการกระจายอำนาจของพรรคประชาชน พรรคประชาชนหวังเป็นอย่างยิ่งว่าร่างกฎหมายการกระจายอำนาจทั้งหมดของพรรคประชาชนที่ยื่นไป จะสามารถผ่านการเห็นชอบของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เพื่อนำไปสู่การปฏิบัติให้เกิดขึ้นจริงและเป็นประโยชน์ต่อประชาชน
นางสาวเพชรรัตน์ กล่าวต่อว่า กฎหมายทั้ง 9 ฉบับ 3 ชุดข้างต้นนั้น ตนหวังว่าพรรคที่เป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาล โดยเฉพาะพรรคภูมิใจไทย ที่ดูเหมือนว่าจะมีแนวนโยบายกระจายอำนาจเช่นเดียวกัน อย่างการผลักดันนโยบายภาษีบ้านเกิดเมืองนอน ซึ่งเป็นร่างกฎหมายปลดล็อกทางการเงินให้ท้องถิ่นเช่นเดียวกัน จะเห็นด้วย และขอเรียกร้องไปยังนายกรัฐมนตรี ในการไม่ดองกฎหมายทั้ง 3 ชุด 9 ฉบับ เพื่อประโยชน์สูงสุดของประชาชน เพราะ อปท. ถือว่าเป็นองค์กรที่อยู่ใกล้ชิดประชาชนมากที่สุด แต่ปัจจุบันถูกจำกัดด้วยงบประมาณและข้อระเบียบต่าง ๆ ทำให้ไม่สามารถแก้ไขปัญหาให้ประชาชนได้อย่างเต็มที่ ตอบโจทย์ และตรงจุด
