ปัตตานี, วันที่ 31 มีนาคม – นายปิยะศิริ วัฒนวรางกูร เลขาธิการศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) พร้อมด้วย นางพาตีเมาะ สะดียามู ผู้ว่าราชการจังหวัดปัตตานี ลงพื้นที่สำรวจ “พรุลานควาย” พื้นที่ชุ่มน้ำสำคัญของลุ่มน้ำสายบุรี ซึ่งครอบคลุมรอยต่อระหว่างอำเภอรามัน จังหวัดยะลา และอำเภอทุ่งยางแดง จังหวัดปัตตานี เพื่อเตรียมผลักดันให้ขึ้นทะเบียนเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำระดับนานาชาติ หรือแรมซาร์ไซต์ (Ramsar Site) และผลักดันให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติในบริเวณพื้นที่โดยรอบ ซึ่งก่อนหน้านี้ สมาคมลุ่มน้ำสายบุรี จังหวัดปัตตานี ได้เข้าหารือกับ เลขาธิการ ศอ.บต. เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและนำเสนอแนวทางพัฒนาศักยภาพองค์กร ชุมชน และเครือข่าย ในการอนุรักษ์และฟื้นฟู “พรุลานควาย” อย่างยั่งยืน
สำหรับ “พรุลานควาย” ถือเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศของลุ่มน้ำสายบุรี มีลักษณะเป็นพื้นที่เปราะบางและอ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลง โดยสมาคมลุ่มน้ำสายบุรีได้ดำเนินโครงการอนุรักษ์และฟื้นฟูอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันเข้าสู่ระยะที่ 2 ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2569 เป็นต้นมา ครอบคลุมการเฝ้าระวัง การกำหนดกติกาชุมชน หรือ “ฮูกุมปากัต” รวมถึงการสร้างจิตสำนึกให้ประชาชนและหน่วยงานในพื้นที่ร่วมกันดูแลทรัพยากรธรรมชาติ
“พรุลานควาย” มีพื้นที่กว่า 15,000 ไร่ ประกอบด้วยพรุย่อยมากกว่า 20 แห่ง ทำหน้าที่เป็นแหล่งรับน้ำจากภูเขาโดยรอบ และระบายน้ำสู่แม่น้ำสายบุรีก่อนออกสู่ทะเลอ่าวไทย ขณะที่บางส่วนเป็นบึงที่มีน้ำขังตลอดทั้งปี อีกทั้งยังมีการจัดสรรการใช้ประโยชน์พื้นที่อย่างสมดุล แบ่งเป็น 4 ส่วน ได้แก่ ป่าพรุ หนองบึง นา และทุ่งหญ้า
ในด้านความหลากหลายทางชีวภาพ พบว่ามีชนิดพันธุ์ไม่น้อยกว่า 330 ชนิด ประกอบด้วยพืชอย่างน้อย 52 ชนิด ปลา 56 ชนิด (เป็นปลาเศรษฐกิจ 28 ชนิด) สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 19 ชนิด สัตว์เลื้อยคลาน 38 ชนิด นก 150 ชนิด (ในจำนวนนี้เป็นนกอพยพ 45 ชนิด) และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 15 ชนิด
ทั้งนี้ พื้นที่ “พรุลานควาย” มีคุณสมบัติสอดคล้องตามหลักเกณฑ์ของอนุสัญญาแรมซาร์ ไม่ว่าจะเป็นการเป็นถิ่นอาศัยของชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามในระดับโลก เป็นแหล่งสำคัญในวงจรชีวิตของสัตว์น้ำและสัตว์ป่า รวมถึงเป็นแหล่งอาหาร แหล่งวางไข่ และเส้นทางอพยพของปลา ซึ่งเข้าข่ายเกณฑ์การพิจารณาเพื่อขึ้นทะเบียนเป็นแรมซาร์ไซต์ ที่กำหนดให้ต้องผ่านอย่างน้อย 1 ใน 9 ข้อ
ศอ.บต. จึงเตรียมบูรณาการความร่วมมือกับทุกภาคส่วน เพื่อผลักดัน “พรุลานควาย” สู่การเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำระดับนานาชาติ พร้อมสร้างความสมดุลระหว่างการอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์ทรัพยากรอย่างยั่งยืนในระยะยาว
