ในยุคที่ใครก็เปิดเพจแล้วเรียกตัวเองว่า “สื่อ” ได้ ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นกับเพจลักษณะนี้ ไม่ใช่เรื่องใหม่…แต่สิ่งที่น่ากังวลคือ “ความหยาบของเนื้อหา” ที่ยกระดับขึ้นจนเกินเส้นคำว่าสื่อสารมวลชนไปไกล
กรณีเพจหนึ่งที่นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับบุคคลในแวดวงตำรวจ พร้อมข้อความเชิงกล่าวหา รุนแรง ล่อแหลม และเต็มไปด้วยถ้อยคำที่ชวนให้ผู้อ่าน “เชื่อโดยไม่ต้องคิด” — นี่ไม่ใช่การทำข่าว แต่มันคือ “การชี้นำสังคม” แถมยังมีรายการทีวีช่องดังที่เป็นมีสื่อจอมเก๋า ยังให้ราคา ให้ความสำคัญหยิบมาขยี้ หวังเรียกยอดจากผู้ชม จึงคำถามจากสื่อหลายสำนักว่ามันเป็นขบวนการ และรับงานใครมาหรือเปล่า.?
พาดหัวแรง แต่ไร้ความรับผิดชอบ ข้อความประเภท“แอบตีท้ายครัว“เมียรองผู้กำกับ”มีคลิปเป็นหลักฐาน”ถูกโยนลงมาแบบไม่มีการตรวจสอบข้อเท็จจริง ไม่มีแหล่งข่าวอ้างอิง ไม่มีการให้สิทธิ์ผู้ถูกกล่าวหาได้ชี้แจงนี่คือ “ศาลเตี้ยทางโซเชียล” ไม่ใช่งาน
ใช้ถ้อยคำหยาบคาย กระตุ้นอารมณ์ต่ำสุดของสังคม การใช้คำลักษณะเชิงเพศ เชิงเหยียด หรือจงใจให้เกิดความสะใจ เช่นคำหยาบในเชิงลามก ไม่ใช่เพียง “ไม่เหมาะสม” แต่คือการลดมาตรฐานสื่อให้ต่ำลงอย่างน่าใจหาย สื่อที่ดี “ต้องยกระดับสังคม”ไม่ใช่ “ลากสังคมลงโคลน”
ตัดต่อบริบท สร้างเรื่องให้ดูจริง
การหยิบข้อความแชท ภาพเบลอ หรือหลักฐานที่ไม่ครบถ้วน มาประกอบเป็น “เรื่องเล่า” ให้ดูน่าเชื่อถือนี่คือเทคนิคของเพจสายปั่น ไม่ใช่งานข่าว คำถามคือ ใครตรวจสอบ? ใครรับผิดชอบถ้ามันไม่จริง?
ล้ำเส้นกฎหมายและจริยธรรมสื่อ การกล่าวหาบุคคลว่ามีพฤติกรรมผิดศีลธรรม หรือผิดวินัย โดยไม่มีคำพิพากษาเข้าข่าย “หมิ่นประมาท” ชัดเจน สื่อมืออาชีพจะใช้คำว่า“ถูกกล่าวหา”อยู่ระหว่างตรวจสอบ”แต่เพจนี้ “ฟันธงแทนศาล” ไปแล้วเรียบร้อย
เพจแบบนี้…ขายได้จริงหรือ?
คำถามสำคัญคือเพจลักษณะนี้เรียกตัวเองว่า “สื่อ” แล้วนำไปขายโฆษณาได้หรือไม่? คำตอบคือ“ขายได้” ในเชิงตลาด แต่ “ขายความน่าเชื่อถือไม่ได้” ในระยะยาว แบรนด์ที่ลงโฆษณากับเพจประเภทนี้ กำลังเอาชื่อเสียงตัวเองไปผูกกับ “ความเสี่ยงทางจริยธรรม” สื่อปลอม…ภัยจริงของสังคม สิ่งที่น่ากลัวไม่ใช่เพจเดียวแต่คือ “วัฒนธรรมการเสพข่าวแบบไม่ตรวจสอบ”วันนี้เขาใส่ร้ายคนอื่น
พรุ่งนี้อาจเป็น “คุณ”
ซึ่งสรุป: เสรีภาพ ≠ ใส่ร้าย การมีพื้นที่สื่อ ไม่ได้หมายความว่ามีสิทธิ์ทำลายชื่อเสียงใครก็ได้ สื่อที่แท้จริงต้องมีตรวจสอบถ่วงดุล รับผิดชอบ ไม่ใช่ปั่น,ด่า ตัดสินแทนศาล ”พยัคฆ์น้อย ร้อยเก้า“ข้อเรียกร้องถึงสังคมหยุดแชร์ข่าวที่ยังไม่ตรวจสอบแยกให้ออก “ข่าว” กับ “คอนเทนต์ปั่น”อย่าให้ยอดไลก์ มีค่ามากกว่าความจริง“สื่อที่ดี…ไม่ใช่แค่ดัง แต่ต้อง ‘ตรง’ และ ‘จริง’
