เมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2569 รศ.นพ.พงษ์ศักดิ์ น้อยพยัคฆ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช นำคณะผู้เข้าร่วมอบรมหลักสูตรผู้บริหารระดับสูงด้านการพัฒนาเมือง รุ่นที่ 11 (ผู้นำเมือง รุ่น 11) จำนวน 130 คน ศึกษาดูงานด้านการพัฒนาเมืองน่าอยู่ในพื้นที่จังหวัดพัทลุง โดยมี ดร.พา ผอมขำ รองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดพัทลุง พร้อมคณะผู้บริหาร หัวหน้าส่วนราชการ และข้าราชการในสังกัด ให้การต้อนรับอย่างอบอุ่น
ในการนี้ยังมีการบรรยายสรุปหัวข้อ “การบริหารจัดการสู่การเป็นเมืองน่าอยู่” โดย ดร.พา ผอมขำ กล่าวว่า ปัญหาสำคัญของระบบราชการไทยคือการรวมศูนย์อำนาจ ส่งผลให้เกิดความขัดแย้งเชิงโครงสร้าง ทำให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแม้จะมีสถานะเป็นรัฐบาลท้องถิ่น แต่ในทางปฏิบัติยังคงมีลักษณะเป็นหน่วยงานหนึ่งของส่วนกลาง ขาดความคล่องตัวในการตัดสินใจและการใช้งบประมาณ ตัวอย่างเช่น การขออนุญาตเชื่อมท่อระหว่างถนนขององค์การบริหารส่วนจังหวัด กับถนนของกรมทางหลวง ที่ต้องรอการอนุมัติจากส่วนกลาง สะท้อนความล่าช้าและข้อจำกัดในการทำงาน พร้อมเปรียบเปรยว่าเป็น “ยักษ์ที่ไม่มีกระบอง” คือเป็นองค์กรขนาดใหญ่แต่ขาดอำนาจเต็มในการแก้ไขปัญหาให้ประชาชน
อย่างไรก็ตาม องค์การบริหารส่วนจังหวัดพัทลุง ได้ปรับแนวทางการทำงาน มุ่งเน้นการพัฒนาแบบมีส่วนร่วม โดยวางบทบาทเป็นองค์กรภาคีการพัฒนาที่ทำงานร่วมกับทุกภาคส่วน เปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมเป็นเจ้าของการพัฒนา ผ่านกลไกต่าง ๆ อาทิ “สมัชชาพลเมือง” ที่จัดประชุมทุก 3 เดือน เพื่อระดมความคิดเห็นด้านการศึกษา เศรษฐกิจ สุขภาพ และการเมือง รวมถึงสมัชชาเฉพาะกลุ่ม เช่น เยาวชน สตรี คนพิการ และกลุ่มชาติพันธุ์
ด้านสาธารณสุข ภายหลังการรับโอน รพ.สต. ได้มีการดูแลอย่างใกล้ชิด พร้อมจัดตั้ง “กองทุนปันสุข” ช่วยเหลือผู้ป่วยติดเตียงและผู้ยากไร้ ด้านเศรษฐกิจและการเกษตร มีโครงการโคบาลเมืองลุง กองทุนเมล็ดพันธุ์ ตลาดสีเขียว โรงเรียนชาวนา และการทำนาอินทรีย์เพื่อแจกจ่ายข้าว ขณะที่ด้านสิ่งแวดล้อม มีการพัฒนาโรงไฟฟ้าขยะ ส่งเสริมพลังงานทดแทน และขุดสระน้ำแก้ปัญหาภัยแล้ง ส่วนด้านสังคม สนับสนุนสภาองค์กรชุมชนและกองทุนสวัสดิการชุมชน เพื่อเสริมศักยภาพให้ชุมชนสามารถวางแผนและจัดการตนเองได้อย่างยั่งยืน
ภายหลังการบรรยาย ได้มีการคัดเลือกประธานผู้นำเมือง รุ่น 11 ผ่านการลงมติ ผลปรากฏว่า นายสมชาย พนมรักษ์ อัยการผู้เชี่ยวชาญ สำนักงานคณะกรรมการอัยการ สำนักงานอัยการสูงสุด ได้รับคะแนนเสียงข้างมากให้ดำรงตำแหน่งประธานผู้นำเมือง รุ่น 11 ท่ามกลางบรรยากาศแสดงความยินดีจากผู้เข้าร่วมอบรม
จากนั้นคณะศึกษาดูงานได้เยี่ยมชมศูนย์ OTOP ของ อบจ.พัทลุง พร้อมศึกษาการจัดการสิ่งแวดล้อมและการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ณ ถ้ำน้ำลอดเขาแดง วัดเขาแดงตะวันออก ตำบลพญาขัน อำเภอเมืองพัทลุง จังหวัดพัทลุง ซึ่งเป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากและการท่องเที่ยวอย่างสมดุล สะท้อนแนวคิดการพัฒนาเมืองน่าอยู่ที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลางอย่างแท้จริง
ทั้งนี้ การศึกษาดูงานครั้งนี้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 12–14 กุมภาพันธ์ 2569 ในพื้นที่ จ.นครศรีธรรมราช และจ.พัทลุง เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาเมืองน่าอยู่ การบริหารจัดการท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วม ตลอดจนการบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน เพื่อนำองค์ความรู้และประสบการณ์ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืนต่อไป
