ครม.ไฟเขียวแก้กฎหมาย กบข.เปิดทางข้าราชการเกษียณนำเงินกลับมาออม

คลังหนุน กบข. ยกเครื่องระบบออมหลังเกษียณ เปิดทางผู้รับบำนาญ–เบี้ยหวัด ส่งเงินบริหารสูงสุด 30% ของรายเดือน อดีตสมาชิกนำเงินที่รับไปแล้วกลับมาออมใหม่ได้โดยสมัครใจ ขยายการลงทุนเงินกองสำรองสู่พันธบัตรรัฐบาลต่างประเทศชั้นดี เพิ่มความมั่นคง กระจายความเสี่ยง รับมือวิกฤตเศรษฐกิจ คาดกฎหมายใหม่บังคับใช้ภายในปี 2570

เมื่อวันที่ 21 พ.ย.2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) ร่วมกับกระทรวงการคลัง เดินหน้าผลักดันการแก้ไขกฎหมายครั้งสำคัญ เพื่อยกระดับระบบการออมและสร้างหลักประกันความมั่นคงทางการเงินให้แก่ข้าราชการหลังเกษียณ เปิดโอกาสให้ผู้รับบำนาญและเบี้ยหวัดที่เคยเป็นสมาชิก กบข. สามารถนำเงินกลับเข้าสู่ระบบการบริหารจัดการของกองทุนได้อีกครั้ง พร้อมปรับปรุงแนวทางบริหารเงินกองสำรองของภาครัฐให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยคณะรัฐมนตรี (ครม.) ได้เห็นชอบร่างกฎหมายดังกล่าวแล้ว และขณะนี้เข้าสู่กระบวนการนิติบัญญัติ โดยคาดว่าจะมีผลบังคับใช้ภายในปี 2570

ดร.ศรพล ตุลยะเสถียร เลขาธิการคณะกรรมการกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) เปิดเผยว่า การผลักดันแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ พ.ศ. 2539 เป็นส่วนหนึ่งของแผนยุทธศาสตร์ กบข. ที่มุ่งเสริมสร้างความมั่นคงทางการเงินหลังเกษียณ และพัฒนาบทบาทของกองทุนให้สามารถดูแลสมาชิกได้อย่างต่อเนื่องตลอดช่วงชีวิต ภายใต้แนวคิด Lifetime Partner หรือการเป็นพันธมิตรทางการเงินตลอดชีวิต

ทั้งนี้ การปรับปรุงกฎหมายมีเป้าหมายเพื่อให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคม โดยเฉพาะความจำเป็นในการวางแผนการเงินของผู้เกษียณอายุ ซึ่งต้องบริหารเงินออมให้เพียงพอต่อการดำรงชีวิตในระยะยาว ตลอดจนเพิ่มทางเลือกในการบริหารทรัพย์สินอย่างมั่นคงและเหมาะสม

สำหรับร่างพระราชบัญญัติกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. ซึ่งได้รับความเห็นชอบจาก ครม. มีสาระสำคัญแบ่งออกเป็น 2 ด้าน ได้แก่ การเพิ่มทางเลือกการออมเงินหลังเกษียณ และการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารเงินกองสำรองของภาครัฐ

เปิดทางผู้รับบำนาญ–เบี้ยหวัด ส่งเงินกลับเข้า กบข. สูงสุด 30%

ดร.ศรพล กล่าวว่า สาระสำคัญประการแรกของร่างกฎหมายฉบับนี้ คือ การเพิ่มทางเลือกในการออมเงินให้แก่ผู้เกษียณอายุ โดยเปิดโอกาสให้ผู้รับบำนาญหรือผู้ได้รับเบี้ยหวัด ซึ่งเคยเป็นสมาชิก กบข. สามารถนำส่งเงินบำนาญหรือเบี้ยหวัดรายเดือนให้ กบข. บริหารจัดการได้ในสัดส่วนไม่เกินร้อยละ 30 ของเงินที่ได้รับในแต่ละเดือน

แนวทางดังกล่าวถือเป็นการขยายโอกาสให้ข้าราชการที่พ้นจากราชการแล้ว สามารถใช้บริการบริหารเงินลงทุนของ กบข. ได้อย่างต่อเนื่อง แทนการจำกัดบทบาทของกองทุนไว้เฉพาะช่วงเวลาที่รับราชการหรือระหว่างการเป็นสมาชิกตามระบบเดิม

นอกจากนี้ ยังเปิดทางให้ผู้ที่เคยเป็นสมาชิก กบข. และได้ขอรับเงินจากกองทุนไปแล้ว รวมถึงผู้ที่ได้รับเงินบำเหน็จจากกรมบัญชีกลาง สามารถนำเงินที่ได้รับกลับมาให้ กบข. บริหารจัดการได้อีกครั้ง โดยกำหนดวงเงินไม่เกินจำนวนเงินที่บุคคลนั้นเคยได้รับไป

การนำเงินกลับเข้าสู่ระบบดังกล่าวเป็นไปตามความสมัครใจของอดีตสมาชิก ไม่มีลักษณะเป็นการบังคับให้ผู้เกษียณอายุต้องนำเงินบำนาญหรือเงินบำเหน็จกลับมาลงทุน แต่เป็นการเพิ่มช่องทางให้ผู้ที่ต้องการบริหารเงินออมระยะยาวมีทางเลือกมากขึ้น

อดีตสมาชิกเลือกแผนลงทุน–รับสวัสดิการ และขอเงินคืนได้

เลขาธิการ กบข. อธิบายว่า ภายใต้แนวทางที่เสนอแก้ไขกฎหมาย กบข. จะบริหารเงินของอดีตสมาชิกที่นำเงินกลับมาออมในลักษณะเดียวกับกลุ่มสมาชิกที่เลือกออมเงินต่อภายหลังเกษียณอายุ

ผู้เข้าร่วมสามารถเลือกแผนการลงทุนให้เหมาะสมกับความต้องการและระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ รวมถึงได้รับสิทธิสวัสดิการจาก กบข. ตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง และยังสามารถเลือกขอรับเงินคืนจากกองทุนได้ตามความต้องการ

มาตรการนี้มุ่งส่งเสริมให้ผู้เกษียณอายุมีการบริหารเงินออมอย่างเป็นระบบ รองรับค่าใช้จ่ายในวัยสูงอายุ และลดความเสี่ยงจากการเก็บรักษาเงินก้อนใหญ่โดยขาดการวางแผนทางการเงิน

อีกประเด็นที่ กบข. ให้ความสำคัญ คือ การช่วยลดโอกาสที่ผู้สูงอายุจะสูญเสียเงินออมจากการถูกหลอกลวงโดยมิจฉาชีพ โดยเฉพาะกลุ่มที่ได้รับเงินบำเหน็จหรือเงินสะสมก้อนใหญ่หลังเกษียณ ซึ่งอาจตกเป็นเป้าหมายของขบวนการหลอกลงทุนหรือฉ้อโกงทางการเงิน

การเปิดโอกาสให้เงินดังกล่าวอยู่ภายใต้ระบบบริหารจัดการของกองทุนที่มีโครงสร้างการกำกับดูแล จึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการดูแลทรัพย์สินของผู้เกษียณอายุ อย่างไรก็ตาม การลงทุนยังมีความเสี่ยงตามประเภทสินทรัพย์และแผนการลงทุนที่เลือก

ปรับใหญ่เงินกองสำรอง ขยายลงทุนพันธบัตรรัฐบาลต่างประเทศ

สำหรับสาระสำคัญประการที่สอง เป็นการปรับปรุงแนวทางบริหารเงินกองสำรอง ซึ่งมีบทบาทเป็นหลักประกันการจ่ายบำเหน็จบำนาญให้แก่ข้าราชการ โดย กบข. เสนอขยายขอบเขตการลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีความมั่นคงสูง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการกระจายความเสี่ยง รักษามูลค่าเงินกองสำรองในระยะยาว และเสริมสภาพคล่องให้แก่กองทุน

ภายใต้ร่างกฎหมายดังกล่าว จะเปิดโอกาสให้เงินกองสำรองสามารถลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลต่างประเทศที่มีอันดับความน่าเชื่อถือสูง โดยต้องมีระดับความน่าเชื่อถือไม่น้อยกว่าพันธบัตรรัฐบาลไทย

สินทรัพย์ที่อยู่ในขอบเขตการลงทุนตามแนวทางใหม่นี้ ได้แก่ พันธบัตรรัฐบาลต่างประเทศที่ออกในสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐ (USD) ยูโร (EUR) และเยนญี่ปุ่น (JPY) ซึ่งเป็นทางเลือกในการกระจายการลงทุนออกจากสินทรัพย์ภายในประเทศ

การขยายกรอบลงทุนดังกล่าวมีเป้าหมายลดการกระจุกตัวของความเสี่ยง และเพิ่มความยืดหยุ่นในการบริหารเงินสำรองระยะยาว โดยยังคงให้ความสำคัญกับคุณภาพและความมั่นคงของสินทรัพย์เป็นหลัก

ย้ำเงินกองสำรองไม่ใช่เงินสมาชิก แยกบัญชี–กำกับดูแลชัดเจน

ดร.ศรพล ชี้แจงว่า เงินกองสำรองที่เสนอให้ปรับปรุงแนวทางการลงทุนนั้น เป็นเงินที่ภาครัฐจัดสรรจากงบประมาณ เพื่อใช้เป็นหลักประกันในการจ่ายบำเหน็จบำนาญข้าราชการ โดยเฉพาะในกรณีที่ประเทศเผชิญวิกฤตเศรษฐกิจหรือสถานการณ์ที่อาจกระทบต่อความสามารถในการจัดสรรงบประมาณ

เงินส่วนนี้เป็นคนละกองกับเงินของสมาชิก กบข. โดยมีการจัดทำบัญชี การกำกับดูแล และการกำหนดนโยบายลงทุนแยกจากกันอย่างชัดเจน

ดังนั้น การเสนอขยายขอบเขตการลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลต่างประเทศ จึงเป็นการปรับปรุงแนวทางบริหารเงินกองสำรองของภาครัฐ มิใช่การนำเงินสะสมของสมาชิกไปลงทุนตามกรอบใหม่โดยอัตโนมัติ

การแยกโครงสร้างการบริหารเงินทั้งสองส่วนมีความสำคัญต่อการรักษาความโปร่งใสและความเชื่อมั่นของสมาชิก รวมถึงการคงบทบาทของเงินกองสำรองในฐานะกลไกรองรับภาระการจ่ายบำเหน็จบำนาญของประเทศในระยะยาว

คลังหนุนเต็มที่ มุ่งสร้างหลักประกันชีวิตหลังเกษียณ

เลขาธิการ กบข. กล่าวเพิ่มเติมว่า การแก้ไขกฎหมายครั้งนี้ได้รับการสนับสนุนจากกระทรวงการคลัง และถือเป็นอีกก้าวสำคัญในการพัฒนาระบบการออมเพื่อการเกษียณของภาครัฐ ให้สามารถตอบสนองความต้องการของสมาชิกได้ครอบคลุมทุกช่วงวัย

โดยเฉพาะกลุ่มข้าราชการเกษียณอายุ ซึ่งต้องการทางเลือกในการบริหารเงินออมผ่านองค์กรที่มีระบบการบริหารจัดการและการกำกับดูแลที่เชื่อถือได้ พร้อมทั้งช่วยลดความเสี่ยงจากการตกเป็นเหยื่อของมิจฉาชีพทางการเงิน

“ร่างกฎหมาย กบข. ฉบับนี้ กบข. ได้รับการสนับสนุนจากกระทรวงการคลัง เป็นอีกก้าวสำคัญในการยกระดับระบบการออมเพื่อการเกษียณของภาครัฐ มุ่งตอบโจทย์ความต้องการของสมาชิกครอบคลุมทุกช่วงวัย โดยเฉพาะกลุ่มเกษียณอายุที่ต้องการทางเลือกที่มั่นคงปลอดภัยเชื่อถือได้ เพื่อดูแลเงินออมอย่างต่อเนื่อง และช่วยป้องกันเงินให้ปลอดภัยจากมิจฉาชีพได้ พร้อมทั้งยังรักษาบทบาทของเงินกองสำรองในฐานะกลไกสำคัญ เพื่อรองรับสถานการณ์ฉุกเฉินและลดภาระทางการคลังของภาครัฐในอนาคต” ดร.ศรพล กล่าว

จับตากฎหมายใหม่ คาดมีผลบังคับใช้ปี 2570

ทั้งนี้ ร่างพระราชบัญญัติกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการฉบับแก้ไขเพิ่มเติม ได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีและถูกเสนอเข้าสู่กระบวนการนิติบัญญัติแล้ว โดย กบข. คาดหวังว่าจะสามารถผลักดันให้กฎหมายมีผลบังคับใช้ภายในปี 2570

อย่างไรก็ตาม การเริ่มใช้สิทธิของผู้รับบำนาญ ผู้ได้รับเบี้ยหวัด และอดีตสมาชิก กบข. จะต้องเป็นไปตามกฎหมายและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องภายหลังมีผลบังคับใช้

การแก้ไขกฎหมายครั้งนี้จึงนับเป็นความเคลื่อนไหวสำคัญของระบบบำเหน็จบำนาญภาครัฐ ทั้งในมิติการเพิ่มทางเลือกบริหารเงินหลังเกษียณ และการเสริมประสิทธิภาพเงินกองสำรองเพื่อรองรับภาระทางการคลังในอนาคต ท่ามกลางความท้าทายของสังคมสูงวัยและความจำเป็นในการสร้างความมั่นคงทางการเงินให้แก่ผู้เกษียณอายุอย่างยั่งยืน