“วราวุธ” ลั่น ก.อุตฯ เดินหน้าล้างบางโรงงานลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรม-นำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ เร่งแก้กฎหมาย เพิ่มโทษหนัก ยึดทรัพย์–เนรเทศ แจง คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 4/2559 ไม่ใช่ต้นเหตุขยะพิษ ปัจจุบันสภายกเลิกไปแล้ว
เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม กล่าวถึงการแก้ไขปัญหากากอุตสาหกรรม และการลักลอบนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ เข้ามาในประเทศไทย ว่า กระทรวงอุตสาหกรรมกำลังดำเนินการล้างบางปัญหานี้อย่างจริงจังโดยตนได้สั่งการให้ยกระดับมาตรการปราบปรามและแก้ไขปัญหากากอุตสาหกรรมและขยะพิษอย่างเข้มงวด ทั้งการบูรณาการบังคับใช้กฎหมาย โดยกรมโรงงานอุตสาหกรรมและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ลงพื้นที่สุ่มตรวจโรงงานรีไซเคิล และโรงงานกำจัดกากอุตสาหกรรม ขยะพิษทั่วประเทศอย่างต่อเนื่อง ดำเนินคดีอาญาทางกฎหมายขั้นสูงสุดกับผู้ประกอบการที่กระทำผิด สั่งยึดใบอนุญาต สั่งปิดโรงงานที่ผิดกฎหมายทันที และดำเนินคดีกับผู้ลักลอบนำเข้าขยะพิษอย่างเด็ดขาดโดยไม่มีการละเว้น นอกจากนี้ ยังมีการแก้ไขกฎหมายเพื่อเพิ่มโทษให้รุนแรงขึ้น มีโทษยึดทรัพย์ และหากผู้ประกอบการที่กระทำผิดเป็นชาวต่างจะถูกเนรเทศ ในส่วนการป้องกันการลักลอบนำเข้า ได้มีการเพิ่มมาตรการเอ็กซเรย์การขนส่งกากอุตสาหกรรมข้ามแดนและการตรวจสอบด่านศุลกากร เพื่อตัดวงจรการลักลอบนำเข้าขยะอันตรายจากต่างประเทศตั้งแต่ต้นทาง
นายวราวุธ ยังกล่าวถึงกรณีที่มีการสร้างกระแสความเข้าใจผิดในสังคม พยายามเชื่อมโยงกล่าวหา พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ในสมัยดำรงตำแหน่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ใช้อำนาจตามมาตรา 44 รัฐธรรมนูญชั่วคราว พ.ศ.2557 คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 4/2559 อนุมัติให้มีการนำเข้ากากอุตสาหกรรม และขยะอิเล็กทรอนิกส์ เข้ามาในประเทศไทย จนเป็นต้นเหตุทำให้เกิดปัญหาขยะพิษและกากอุตสาหกรรมล้นเมือง ว่า วัตถุประสงค์ในการออกคำสั่ง คสช. ที่ 4/2559 เพื่อแก้ปัญหาเฉพาะหน้า โดยมีเจตนารมณ์เพื่อแก้ไขข้อขัดข้องทางกฎหมายด้านผังเมืองที่เป็นอุปสรรคต่อการจัดการขยะมูลฝอยและการพลังงานของประเทศ ซึ่งถือเป็นวาระเร่งด่วนในขณะนั้น คำสั่งดังกล่าวมีขอบเขตกำกับดูแลเฉพาะเรื่อง สิทธิการตั้งโรงงานและการใช้ประโยชน์ที่ดินเท่านั้น โดยไม่ได้เป็นการยกเลิกกฎหมายควบคุมสิ่งแวดล้อม กฎหมายวัตถุอันตราย หรือยกเว้นมาตรการควบคุมการนำเข้าขยะพิษแต่อย่างใด และเมื่อการดำเนินงานตามคำสั่งดังกล่าวบรรลุวัตถุประสงค์และมีความเพียงพอต่อการแก้ปัญหาในระยะหนึ่งแล้ว ที่ประชุมสภาจึงออกพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ยกเลิกคำสั่ง คสช. ที่ 4/2559 ไปตั้งแต่เมื่อเดือนกรกฎาคม 2568
นายวราวุธ กล่าวว่า ปัจจุบันการควบคุมสถานที่ตั้งโรงงานได้กลับเข้าสู่ระบบกฎหมายผังเมืองตามปกติแล้ว ดังนั้น การนำคำสั่งที่ถูกยกเลิกไปแล้วมาโยงว่า เป็นต้นเหตุของปัญหาขยะพิษในปัจจุบัน จึงเป็นการสร้างข่าวบิดเบือนและไม่ตรงกับข้อเท็จจริงทางกฎหมาย ส่วนต้นตอปัญหาที่แท้จริงเกิดจากการฝ่าฝืนกฎระเบียบรัฐและการลักลอบนำเข้าของโรงงานมักง่าย ซึ่งจากการลงพื้นที่ตรวจสอบข้อเท็จจริง พบว่าปัญหาขยะพิษและกากอุตสาหกรรมล้นเมืองไม่ได้เกิดจากตัวข้อกฎหมายหรือคำสั่ง คสช. แต่เกิดจากพฤติการณ์ละเมิดกฎหมายของผู้ประกอบการบางกลุ่ม อย่างร้ายแรง ซึ่งโรงงานรีไซเคิลและโรงงานกำจัดกากอุตสาหกรรมประเภท 105 และ 106 หลายแห่ง ไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์มาตรการความปลอดภัย และมาตรฐานสิ่งแวดล้อมที่กระทรวงอุตสาหกรรมกำหนดไว้
นายวราวุธ กล่าวอีกว่า มีการลักลอบนำเข้าขยะพิษและขยะอิเล็กทรอนิกส์จากต่างประเทศเข้ามาโดยมิชอบ แล้วนำมาลักลอบแปรรูปหรือผลิตในโรงงานโดยไม่ได้รับอนุญาต ผู้ประกอบการบางรายดำเนินกิจการโดยไม่มีใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน (รง.4) หรือถึงแม้จะได้รับใบอนุญาตแล้ว แต่กลับฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขแนบท้าย ปล่อยปละละเลยให้เกิดสารพิษรั่วไหลและทิ้งกากอุตสาหกรรมอันตรายลงสู่ชุมชน

