ทำเนียบรัฐบาล, 26 ตุลาคม 2569 กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ร่วมกับภาคีเครือข่ายสากล จัดงานสัมมนานานาชาติ และการมอบรางวัลโครงการที่อยู่อาศัยดีเด่นที่จัดการโดยชุมชน ประจำปี 2569 (Collective Housing Best Practices Forum & Collective Housing Award 2026) ระหว่างวันที่ 25–29 ตุลาคม 2569 เพื่อร่วมเฉลิมฉลองเนื่องในโอกาส วันที่อยู่อาศัยโลก (World Habitat Day) โดยมี นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นประธานเปิดงาน พร้อมมอบรางวัล Collective Housing Award และปาฐกถาพิเศษ เรื่อง นวัตกรรมที่อยู่อาศัยโดยชุมชนกับการขับเคลื่อนอนาคตของเอเซียโดยมี นายนิกร โสมกลาง รัฐมนตรีว่าการกระทรวง พม. กล่าวรายงาน พร้อมด้วย คณะผู้บริหารกระทรวง พม. ผู้แทนภาครัฐ ภาคประชาสังคม นักวิชาการ และผู้นำขบวนองค์กรชุมชน จาก 15 ประเทศในภูมิภาคเอเชีย รวมกว่า 250 คน เข้าร่วม
นายนิกร กล่าวว่า จุดเริ่มต้นของการแก้ปัญหาความยากจนและความเหลื่อมล้ำในประเทศไทย ได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า “การแก้ปัญหาที่ยั่งยืนที่สุด ต้องให้ชุมชนเป็นแกนหลัก และประชาชนเป็นเจ้าของกระบวนการ” ด้วยพลังการรวมกลุ่ม การจัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์ และการร่วมกันบริหารจัดการตนเอง รัฐบาลไทยจึงมิได้มองว่าที่อยู่อาศัยเป็นเพียงการสงเคราะห์สร้างบ้านเรือน หากแต่เป็นเครื่องมือเชิงยุทธศาสตร์ ในการคืนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สร้างความมั่นคงในสิทธิที่ดิน และวางรากฐานการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมจากฐานราก ทั้งนี้ ประเทศไทยได้รับการยอมรับในระดับสากลจากการนำเอาแนวคิด Collective Housing หรือ “การพัฒนาที่อยู่อาศัยโดยชุมชน” มาใช้เป็นหลักการสำคัญในการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน ผ่านโครงการ “บ้านมั่นคง” โดยหัวใจสำคัญของแนวคิดนี้คือการให้ความสำคัญกับกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในทุกขั้นตอนอย่างแท้จริง
นายนิกร กล่าวว่า สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. ได้ขับเคลื่อนโครงการบ้านมั่นคงมาอย่างต่อเนื่อง และประสบความสำเร็จตลอดกว่าสองทศวรรษที่ผ่านมา ได้สร้างความมั่นคงในชีวิตให้แก่ผู้มีรายได้น้อยทั้งในเมืองและชนบท จำนวน 144,467 ครัวเรือน ใน 1,637 ชุมชนทั่วประเทศ ทั้งนี้ ประเทศไทยจึงได้ร่วมเฉลิมฉลองเนื่องในโอกาส “วันที่อยู่อาศัยโลก” ขององค์การสหประชาชาติ ด้วยการยกระดับประสบการณ์ตรงของชุมชน สู่การเปิดพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ในระดับสากล จนนำมาสู่การจัดงานสัมมนานานาชาติ และการมอบรางวัลโครงการที่อยู่อาศัยดีเด่นที่จัดการโดยชุมชน ประจำปี 2569 เพื่อยกย่อง 87 โครงการต้นแบบจากนานาประเทศในภูมิภาคเอเชีย ที่สะท้อนถึงพลังการบริหารจัดการที่อยู่อาศัยร่วมกันของชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม โดยมีเป้าหมายเพื่อเปิดพื้นที่กลางในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ องค์ความรู้ และแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practices) ระหว่างประเทศไทยและประเทศต่างๆ ในภูมิภาคเอเชีย
นายนิกร กล่าวว่า กิจกรรมในงานประกอบด้วย พิธีมอบรางวัล Collective Housing Award 2026 เพื่อยกย่องและเชิดชูเกียรติโครงการพัฒนาที่อยู่อาศัยที่จัดการโดยชุมชนที่มีผลงานโดดเด่นและเป็นเลิศ จำนวนทั้งสิ้น 87 โครงการ จาก 13 ประเทศและเขตปกครองในภูมิภาคเอเชีย แบ่งเป็น 1) โครงการในประเทศไทย จำนวน 52 โครงการ 2) โครงการจากต่างประเทศและเขตปกครองอื่นๆ รวมจำนวน 35 โครงการ เป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นถึงพลังของการบริหารจัดการที่อยู่อาศัยร่วมกันของชุมชนอย่างมีส่วนร่วม ครอบคลุมทั้งการจัดการที่ดินอย่างยั่งยืน การเงินฐานราก การพัฒนาสวัสดิการสังคม และการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ซึ่งสามารถยกระดับคุณภาพชีวิตของสมาชิกในชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม
นอกจากนี้ ยังมีกิจกรรมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ เสวนาเชิงยุทธศาสตร์ระหว่างตัวแทนชุมชน หน่วยงานภาครัฐ ภาคประชาสังคม นักวิชาการ และผู้เชี่ยวชาญด้านที่อยู่อาศัยจากต่างประเทศ ตลอดจน กิจกรรมลงพื้นที่ศึกษาดูงานจริง (Field Visits) ในโครงการบ้านมั่นคงต้นแบบของประเทศไทย เพื่อให้ผู้เข้าร่วมจากต่างประเทศได้เรียนรู้กระบวนการพัฒนาที่อยู่อาศัยโดยชุมชนจากประสบการณ์ตรง และนำบทเรียนไปปรับใช้ให้สอดคล้องกับบริบทของแต่ละประเทศ
“งานครั้งนี้ ไม่ใช่เพียงเป็นการยกย่องผลงานดีเด่นเท่านั้น แต่คือเวทีสานพลังความร่วมมือระดับนานาชาติ เพื่อยืนยันว่า “พลังของชุมชนคือคำตอบแห่งอนาคตของการพัฒนาเมืองและที่อยู่อาศัยในเอเชีย“ อีกทั้งยังสะท้อนถึงความมุ่งมั่นในการส่งเสริมบทบาทของประเทศไทยในฐานะหุ้นส่วนความร่วมมือด้านการพัฒนาที่อยู่อาศัยโดยชุมชนในภูมิภาคเอเชีย โดยใช้พลังของชุมชนและการเรียนรู้ร่วมกันเป็นรากฐานในการขับเคลื่อนการพัฒนาที่อยู่อาศัยที่เข้าถึงได้ มีความมั่นคง และนำไปสู่เมืองและชุมชนที่ครอบคลุมและยั่งยืนสำหรับทุกคน” รมว.พม. กล่าว
