วันนี้ (30 มิถุนายน 2569) สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ ARDA จัดงาน “ARDA x ISAN : Accelerating Research Impact in Northeastern Thailand” ภายใต้แนวคิด “เร่งพลังวิจัย สู่การเปลี่ยนแปลงพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ” เพื่อแสดงให้เห็นว่า “งานวิจัยจะมีคุณค่าเมื่อถูกนำไปใช้จริง” ผ่านการนำเสนอผลงานวิจัยที่สามารถเพิ่มรายได้ ลดต้นทุน แก้ปัญหาภัยพิบัติ และสร้างโอกาสใหม่ให้กับเกษตรกรและชุมชน โดยมุ่งหวังให้เวทีแห่งนี้เป็นกลไกเชื่อมโยงนักวิจัย ภาคเอกชน หน่วยงานภาครัฐ และผู้ใช้ประโยชน์ ร่วมกันผลักดันงานวิจัยของ ARDA ให้เกิดผลลัพธ์ที่จับต้องได้ และสร้างการเปลี่ยนแปลงในพื้นที่อย่างยั่งยืนโดยได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์ ดร.วิษณุ มีอยู่ รองผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) เป็นประธานเปิดงาน โดยมี ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล ผู้อำนวยการ ARDA คณะผู้บริหาร นักวิจัย และผู้ประกอบการกว่า 200 คนเข้าร่วมกิจกรรม ณ โรงแรมอวานี ขอนแก่น โฮเทล แอนด์ คอนเวนชันเซ็นเตอร์ จังหวัดขอนแก่น
ศ.ดร.วิษณุ มีอยู่ รองผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กล่าวว่า ภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นฐานการผลิตทางการเกษตรที่สำคัญของประเทศ มีเกษตรกรมากกว่า 5 ล้านครัวเรือนแต่ยังต้องเผชิญความท้าทายจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภัยแล้ง และข้อจำกัดด้านประสิทธิภาพการผลิตการพัฒนาพื้นที่จึงต้องอาศัยวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมเป็นกลไกสำคัญในการสร้างองค์ความรู้และเทคโนโลยีที่สามารถนำไปแก้ปัญหาได้จริง โดย สกสว. มุ่งสนับสนุนการลงทุนด้านการวิจัยที่สร้างผลลัพธ์เชิงประจักษ์ พร้อมเชื่อมโยงหน่วยงานวิจัย หน่วยบริหารและจัดการทุน ภาคเอกชน และชุมชน ให้ร่วมกันเปลี่ยนองค์ความรู้สู่การยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่อย่างยั่งยืน ทั้งนี้ขอชื่นชม ARDA ซึ่งถือเป็นตัวอย่างของหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเกษตรที่ได้ยกระดับบทบาทจาก “ผู้ให้ทุน” สู่ “ผู้ขับเคลื่อนเชิงยุทธศาสตร์” ทำหน้าที่ตั้งแต่กำหนดโจทย์วิจัย พัฒนาต้นแบบ จนถึงผลักดันผลงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์และเชิงนโยบาย ส่งผลให้งานวิจัยสามารถ
สร้าง Impact ที่เป็นรูปธรรมต่อเกษตรกร ชุมชน และการพัฒนาประเทศได้อย่างแท้จริง
ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร กล่าวว่า ARDA ในฐานะหน่วยบริหารและจัดการทุนวิจัยด้านการเกษตร (PMU) ภายใต้ระบบ ววน. มุ่งสนับสนุนงานวิจัยที่ตอบโจทย์ประเทศและความต้องการของพื้นที่ พร้อมผลักดันให้เกิดการใช้ประโยชน์จริง โดยในช่วงปีงบประมาณ 2565–2569 ARDA สนับสนุนทุนวิจัยกว่า 4,021 ล้านบาท ครอบคลุม 1,146 โครงการ ทั่วประเทศ ขณะที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ARDA ได้สนับสนุนงบวิจัยในพื้นที่รวมกว่า 206.3 ล้านบาท เพื่อพัฒนางานวิจัยที่ตอบโจทย์เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และเทคโนโลยี จำนวน 73 โครงการ โดยหลายโครงการสามารถต่อยอดสู่การใช้ประโยชน์จริง สร้างรายได้ ลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และยกระดับศักยภาพการแข่งขันของภาคเกษตรในพื้นที่ โดยผลงานวิจัยที่นำเสนอภายในงานสะท้อนให้เห็นถึงความคุ้มค่าของการลงทุนและการเปลี่ยนองค์ความรู้ให้เป็นผลลัพธ์ที่จับต้องได้ อาทิ โครงการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 จังหวัดชัยภูมิ หนึ่งในผลงานเด่นด้านเศรษฐกิจ ที่ประยุกต์ใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) และข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม เพื่อวิเคราะห์พื้นที่เพาะปลูกและวางแผนการผลิตอย่างแม่นยำ ส่งผลให้ผลผลิตเพิ่มเป็น มากกว่า 600 กิโลกรัมต่อไร่ ราคารับซื้อเมล็ดพันธุ์สูงถึง 19–22 บาทต่อกิโลกรัม เกษตรกร 130 ราย มีรายได้เพิ่มขึ้นไม่น้อยกว่า 20% หรือเฉลี่ย 26,400 บาทต่อรายต่อปีสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจกว่า 4 ล้านบาทต่อปี
ด้านการรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ARDA นำเสนอผลงานวิจัยที่ประยุกต์ใช้ Big Data ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และ Nature-based Solutions (NBS) เพื่อพัฒนาระบบคาดการณ์ภัยแล้ง–น้ำท่วม ระบบสนับสนุนการตัดสินใจด้านการบริหารจัดการดิน น้ำ และอากาศ รวมถึงต้นแบบประกันภัยพืชผลสำหรับพื้นที่เสี่ยง ช่วยให้เกษตรกรและเจ้าหน้าที่กว่า 1,500 คน ในพื้นที่นำร่อง 10 ตำบล จังหวัดขอนแก่นและชัยภูมิ เข้าถึงข้อมูลสภาพอากาศและสถานการณ์น้ำได้อย่างแม่นยำ ลดความสูญเสียจากภัยพิบัติ พร้อมวางรากฐานการจัดการทรัพยากรและการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพื่อขับเคลื่อนภาคเกษตรไทยสู่เป้าหมาย Carbon Neutrality อีกหนึ่งผลงานด้านเทคโนโลยี คือ การถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตและการเลี้ยงชันโรงแบบครบวงจร ตั้งแต่การจัดตั้งธนาคารชันโรง การผลิตรังแม่พันธุ์ การยกระดับมาตรฐานคุณภาพน้ำผึ้ง การสร้างอัตลักษณ์สินค้า และการขยายช่องทางการตลาด ขยายผลสู่เกษตรกร 280 ราย ใน 12 จังหวัด ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ช่วยเพิ่มรายได้เฉลี่ย 15,000 บาทต่อรายต่อปี หรือไม่น้อยกว่า 20% และสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจกว่า 5 ล้านบาทต่อปี
การจัดงาน ARDA x Region ในครั้งนี้ นับเป็นการจัดงานครั้งที่ 3 ต่อจากภาคเหนือและภาคใต้ โดย ARDA
มุ่งใช้เวทีระดับภูมิภาคเป็นกลไกเชื่อมโยงเครือข่ายนักวิจัย ผู้ใช้ประโยชน์ ภาคเอกชน และหน่วยงานในพื้นที่ เพื่อเร่งผลักดันผลงานวิจัยให้เกิดการใช้ประโยชน์จริง ตอบโจทย์ศักยภาพและความต้องการของแต่ละภูมิภาค โดยภายในงานยังจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ผ่านการบรรยายพิเศษ หัวข้อ “ทิศทางและความคาดหวังต่อการสนับสนุน ทุนวิจัยเกษตรของประเทศ” จากศาสตราจารย์ ดร.วิษณุ มีอยู่ รองผอ.สกสว. ที่สะท้อนทิศทางการจัดสรรทุนวิจัยเกษตรเพื่อความยั่งยืนของประเทศ โดยไฮไลต์ของงานนี้ คือการรวมผู้เชี่ยวชาญด้านต่างๆ มาร่วมแลกเปลี่ยนความรู้ผ่านเวทีเสวนาในหัวข้อที่ไม่ควรพลาด อาทิ หัวข้อ “โอกาสและเครื่องมือการขับเคลื่อนวิจัย ARDA สู่การใช้ประโยชน์” โดยผู้บริหาร ARDA ที่นำเสนอระบบข้อมูลและกลไกสำคัญในการผลักดันงานวิจัยสู่พื้นที่จริง การเสวนา หัวข้อ “นวัตกรรมเกษตร : ยกระดับชีวิตและเศรษฐกิจชุมชนอีสาน” ที่นำเสนอเทคโนโลยีเกษตรยุคใหม่ที่ใช้ได้จริงในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมถึงกิจกรรม Research Insight ที่เปิดโอกาสให้นักวิจัย ผู้ประกอบการ และผู้สนใจ ได้รับคำปรึกษาด้านการพัฒนาโจทย์วิจัยและการจัดทำข้อเสนอโครงการเพื่อขอรับทุนวิจัยอย่างใกล้ชิด การจัดงาน ARDA x ISAN จึงไม่ใช่เพียงเวทีนำเสนอผลงานวิจัย หากแต่เป็นเวทีที่สะท้อนให้เห็นว่า “งานวิจัยสามารถเปลี่ยนพื้นที่และเปลี่ยนชีวิตผู้คนได้จริง” ARDA มุ่งหวังให้ผลงานวิจัยที่ได้รับการสนับสนุนถูกนำไปใช้ประโยชน์อย่างกว้างขวาง เกิดการขยายผลในทุกภูมิภาค สร้างรายได้ ลดต้นทุน ยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกร และขับเคลื่อนการพัฒนาภาคการเกษตรไทยด้วยนวัตกรรมที่ตอบโจทย์พื้นที่อย่างยั่งยืน เพราะสำหรับ ARDA ความสำเร็จของงานวิจัยไม่ได้สิ้นสุดที่ห้องทดลอง แต่เริ่มต้นเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงในพื้นที่และสร้างประโยชน์ให้กับเกษตรกรและประเทศอย่างแท้จริง ทั้งนี้ ARDA ได้ถ่ายทอดสดกิจกรรมตลอดการจัดงานผ่าน Facebook : สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) ผู้สนใจสามารถรับชมย้อนหลังได้ทางเพจดังกล่าว
