เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2569 ผู้สื่อข่าวไทยแทบลอยด์ ข่าวรายงานว่า ประไทยเตรียมเป็นศูนย์กลางเวทีกฎหมายอาเซียนอีกครั้ง หลังได้รับเกียรติเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมใหญ่สมาคมกฎหมายอาเซียน ครั้งที่ 15 (15th ASEAN Law Association General Assembly) ระหว่างวันที่ 21-23 ก.ค.นี้ ที่โรงแรมอินเตอร์คอนติเนนตัล ราชประสงค์ กรุงเทพฯ รวมนักกฎหมาย ผู้พิพากษา อัยการ นักวิชาการ และผู้เชี่ยวชาญจากประเทศสมาชิกอาเซียน ร่วมกำหนดทิศทางความร่วมมือด้านกฎหมาย ท่ามกลางความท้าทายของโลกยุคดิจิทัล
ไฮไลต์ของการประชุมอยู่ที่เวที ASEAN Law Conference ซึ่งเปิดวงเสวนาเข้มข้นตลอด 3 วัน ครอบคลุม 8 ประเด็นสำคัญ ตั้งแต่การอนุญาโตตุลาการในอาเซียน การบังคับและเพิกถอนคำชี้ขาด มุมมองนักลงทุนต่อระบบอนุญาโตตุลาการ สิทธิแรงงานสตรี การดำเนินธุรกิจอย่างมีความรับผิดชอบ เป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) การนำ Generative AI มาใช้ในกระบวนการยุติธรรมและการยื่นเอกสารต่อศาล ตลอดจนอนาคตการศึกษากฎหมายของภูมิภาค
การประชุมครั้งนี้ได้รับความร่วมมือจากสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักงานศาลยุติธรรม สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา และหน่วยงานด้านกฎหมายทั้งภาครัฐและเอกชน พร้อมผู้ทรงคุณวุฒิจากประเทศสมาชิกอาเซียนร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์และมุมมอง เพื่อยกระดับมาตรฐานกฎหมายของภูมิภาคให้ก้าวทันการเปลี่ยนแปลงของโลก
นอกจากการประชุมวิชาการแล้ว ยังมีการประชุมผู้พิพากษาและผู้เชี่ยวชาญด้านทรัพย์สินทางปัญญาอาเซียน และการประชุมด้านกฎหมายล้มละลายอาเซียน รวมทั้งกิจกรรมพัฒนาเยาวชนนักกฎหมาย ผ่านการแข่งขันว่าความศาลจำลองอาเซียน (ASEAN Moot Competition) ซึ่งมีตัวแทนจาก 7 ประเทศเข้าร่วม โดยทีมประเทศไทยจากคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในฐานะแชมป์ระดับประเทศ จะลงแข่งขันรอบชิงชนะเลิศในวันที่ 22 ก.ค. โดยมีประธานศาลฎีกาของประเทศสมาชิกอาเซียนร่วมเป็นกรรมการตัดสิน
สมาคมกฎหมายอาเซียน (ASEAN Law Association : ALA) ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2522 เพื่อส่งเสริมความร่วมมือและความสัมพันธ์ระหว่างนักกฎหมายในภูมิภาค ขณะที่ประเทศไทยจัดตั้งสมาคมกฎหมายอาเซียนประจำประเทศไทยเมื่อปี 2523 ตามมติคณะรัฐมนตรี โดยมีผู้แทนจากองค์กรด้านกฎหมายสำคัญของประเทศร่วมเป็นคณะกรรมการ อาทิ ศาลยุติธรรม ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลปกครอง สำนักงานอัยการสูงสุด กระทรวงยุติธรรม กระทรวงการต่างประเทศ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา สภาทนายความ เนติบัณฑิตยสภา และคณาจารย์จากมหาวิทยาลัยต่าง ๆ
การประชุมใหญ่ของสมาคมกฎหมายอาเซียนจัดขึ้นทุก 3 ปี โดยประเทศไทยเคยรับหน้าที่เจ้าภาพมาแล้ว 2 ครั้ง เมื่อปี 2529 และปี 2549 ก่อนกลับมารับหน้าที่อีกครั้งในปี 2569 สะท้อนบทบาทของไทยในฐานะศูนย์กลางความร่วมมือด้านกฎหมายของอาเซียน และเวทีสำคัญในการขับเคลื่อนกฎหมายให้สอดรับกับเศรษฐกิจ เทคโนโลยี และการเปลี่ยนแปลงของสังคมโลก
