วันที่ 21 พฤษภาคม 2569 นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้มีข้อสั่งการให้กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) พิจารณากรณีข้อเสนอแนะจาก ดร.สืบกุล กิจนุกร อาจารย์ประจำสำนักวิชานวัตกรรมสังคม สาขาการพัฒนาระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง กรณีปัญหาแม่น้ำ ‘กก-สาย-รวก-โขง’ ปนเปื้อนสารโลหะหนักจากเหมืองแร่จีนในเมียนมา ให้ คพ. กลับไปตรวจสารโลหะหนักในน้ำและตะกอนดินในจุดชายแดนไทย – เมียนมา (บ้านแก่งตุ๋ม) ที่เคยเป็นจุดตรวจแม่น้ำกกหมายเลข 1 ตามเดิม เนื่องจากเป็นการพิสูจน์ยืนยันว่าสารโลหะหนักมาจากประเทศเมียนมา ทั้งนี้ ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2568 เป็นต้นมา คพ. ตัดจุดตรวจออกไป โดยให้เหตุผลว่า มีความยากลำบากในการเข้าถึงพื้นที่ ทั้งที่มันคือแผ่นดินไทย และเจ้าหน้าที่ทหารพร้อมอำนวยความสะดวกนำเจ้าหน้าที่เดินทางไปเก็บตัวอย่างน้ำและตะกอนดินอยู่แล้ว และให้ คพ.ขยายจุดตรวจสารโลหะหนักในน้ำและตะกอนดินแม่น้ำโขง ที่อำเภอเชียงของและเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย เพื่อให้มีข้อมูลครอบคลุมแม่น้ำโขงตลอดช่วงที่ไหลผ่านประเทศไทย
นายสุชาติ กล่าวว่า ได้มอบหมายสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (สคพ.1/เชียงใหม่) ซึ่งเป็นผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่ดังกล่าว ได้พิจารณาและได้รับการชี้แจงมาว่า จุดตรวจแรก (เดิม) อยู่ห่างจากชายแดนประมาณ 200-400 เมตร ปัจจุบันปรับมาที่สะพานท่าตอน ระยะห่างจากชายแดน ประมาณ 4.7 กิโลเมตร เนื่องจากจุดเก็บเดิมเป็นแก่ง โขดหิน หากกระแสน้ำแรง/น้ำหลากอาจก่อให้เกิดอันตราย โดยเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานประสบอุบัติเหตุมาแล้วหลายครั้ง คนขับเรือกังวลจะเกิดอุบัติเหตุ เพราะต้องขับเรือต้านกระแสน้ำอยู่กับที่ และการเก็บตัวอย่างน้ำ ตะกอนดินทุกครั้ง เรือจะต้องเดินเครื่องตลอดสู้กระแสน้ำ เพื่อให้อยู่นิ่งให้เจ้าหน้าที่เก็บตัวอย่างน้ำ เก็บตะกอนดิน ซึ่งใช้เวลาประมาณ 15 – 30 นาทีต่อการเก็บ หากน้ำไหลแรงเชี่ยว จะทำให้เกิดการคว่ำ ล่มได้ ดังนั้น จึงมีจุดทดแทน คือ สะพานท่าตอน ตลอดระยะ 4.7 เมตร ไม่มีปัจจัยอื่น เช่น เหมือง การเปลี่ยนแปลงหน้าดิน ไม่มีชุมชนขนาดใหญ่ มีร่องน้ำเล็กๆ (น้ำไหลเฉพาะช่วงหน้าฝน) ในทางวิชาการคุณภาพน้ำไม่มีผลจากร่องนี้
ในส่วนที่มีข้อเสนอแนะให้มีจุดเก็บตัวอย่างที่ภาคประชาชนเสนอให้เก็บในแม่น้ำโขง อำเภอเชียงของ อำเภอเวียงแก่นก่อนเข้า สปป.ลาว นั้น สคพ.1 ได้เพิ่มแล้วในรอบเดือนเมษายนและพฤษภาคมที่ผ่านมา ทั้งนี้ สคพ.1 ได้แจ้ง ดร.สืบกุล ฯ ได้รับทราบแล้วด้วย ต้องขอขอบคุณอาจารย์สืบกุลฯ ที่ได้ให้ข้อเสนอแนะมา ทางกระทรวงยินดีที่จะรับฟังและนำมาพิจารณาปรับปรุงให้การปฏิบัติงานเกิดประโยชน์ในการแก้ไขปัญหาร่วมกัน นายสุชาติ กล่าว
