เมื่อวันที่ 16 พ.ค.2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า กรมประมงประกาศเดินหน้า “มาตรการฤดูน้ำแดง ปี 2569” อย่างเป็นทางการ เริ่มบังคับใช้ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ครอบคลุมแหล่งน้ำจืดทั่วประเทศ หวังคุ้มครองสัตว์น้ำในช่วงวางไข่และเลี้ยงตัวอ่อน ฟื้นคืนความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศ พร้อมเตือนชาวประมงผู้ฝ่าฝืน มีโทษปรับสูงสุด 50,000 บาท หรือ 5 เท่าของมูลค่าสัตว์น้ำที่จับได้
นางฐิติพร หลาวประเสริฐ อธิบดีกรมประมง เปิดเผยว่า มาตรการ “ฤดูน้ำแดง” ถูกใช้ต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2507 เพื่อบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำจืดในช่วงฤดูสืบพันธุ์ โดยปี 2568 กรมประมงได้ออกประกาศฉบับใหม่ เพิ่มอำนาจให้คณะกรรมการประมงประจำจังหวัดสามารถกำหนดพื้นที่ เครื่องมือ และวิธีทำการประมงให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่แต่ละจังหวัด มีผลใช้ต่อเนื่อง 5 ปี ตั้งแต่วันที่ 16 พฤษภาคม 2568 ถึง 30 พฤศจิกายน 2572
ผลศึกษาทางวิชาการล่าสุดจากการสำรวจปลาเพศเมีย 155 ชนิด ใน 60 แหล่งน้ำ 40 จังหวัด 18 ลุ่มน้ำทั่วประเทศ พบว่า ช่วงปลายเดือนพฤษภาคมถึงปลายเดือนสิงหาคม เป็นช่วงสำคัญของการวางไข่ โดยเฉพาะปลายเดือนกรกฎาคม พบสัตว์น้ำเข้าสู่ระยะสืบพันธุ์สูงถึง 124 ชนิด สะท้อนว่าช่วงต้นถึงกลางฤดูฝนยังคงเป็น “หัวใจสำคัญ” ของการอนุรักษ์สัตว์น้ำจืดไทย
ขณะเดียวกัน กรมอุตุนิยมวิทยายังคาดการณ์ว่า ปี 2569 มีแนวโน้มเข้าสู่ภาวะเอลนีโญในช่วงกลางปี ซึ่งอาจกระทบต่อปริมาณน้ำฝนและน้ำท่า ทำให้การคุ้มครองแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์น้ำยิ่งมีความสำคัญมากขึ้น
สำหรับมาตรการปีนี้ กรมประมงยังคงแบ่งพื้นที่ควบคุมออกเป็น 3 ระยะ ตามความเหมาะสมของระบบนิเวศแต่ละภูมิภาค ได้แก่
ระยะที่ 1 วันที่ 16 พฤษภาคม – 15 สิงหาคม ครอบคลุม 33 จังหวัดภาคเหนือ อีสาน และภาคใต้บางส่วน รวมถึงอ่างเก็บน้ำเขื่อนลำปาว จ.กาฬสินธุ์ ระยะที่ 2 วันที่ 1 มิถุนายน – 31 สิงหาคม ครอบคลุม 39 จังหวัด ภาคกลาง อีสาน และภาคตะวันออก รวมถึงกรุงเทพมหานคร ระยะที่ 3 วันที่ 1 กันยายน – 30 พฤศจิกายน ครอบคลุม 5 จังหวัดชายแดนใต้ ได้แก่ พัทลุง สงขลา ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส
ประกาศดังกล่าว ห้ามทำการประมงในแม่น้ำ ลำคลอง หนอง บึง อ่างเก็บน้ำ เขื่อน พรุ และพื้นที่น้ำท่วมธรรมชาติที่เชื่อมต่อกัน ทั้งในที่ดินสาธารณะและเอกชน เว้นแต่ใช้เครื่องมือที่ได้รับอนุญาต เช่น เบ็ดทั่วไป แหขนาดไม่เกินกำหนด สุ่ม สวิง ฉมวก ไซ และเครื่องมือพื้นบ้านบางประเภท
อย่างไรก็ตาม หากจังหวัดใดออกมาตรการเข้มงวดเพิ่มเติม ให้ยึดตามประกาศของคณะกรรมการประมงจังหวัดนั้นเป็นหลัก กรมประมงยังเปิดช่องให้ทำการประมงเพื่อการศึกษา วิจัย หรือช่วยเหลือสัตว์น้ำได้ แต่ต้องได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมประมงหรือผู้ได้รับมอบหมายเท่านั้น
อธิบดีกรมประมง กล่าวทิ้งท้ายว่า ขอความร่วมมือชาวประมงทั่วประเทศร่วมกันงดใช้เครื่องมือที่ทำลายล้างในช่วงฤดูน้ำแดง เพื่อเปิดโอกาสให้สัตว์น้ำได้ขยายพันธุ์ตามธรรมชาติ ภายใต้แนวคิด “Fisheries Connect for Sustainability” มุ่งฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของแหล่งน้ำไทย ควบคู่การสร้างความมั่นคงด้านอาชีพและคุณภาพชีวิตของพี่น้องชาวประมงอย่างยั่งยืนต่อไป
