กลางผืนป่าหินทรายอันเงียบสงบของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูวัว จังหวัดบึงกาฬ นักพฤกษศาสตร์ค้นพบ “รองเท้านารีเหลืองปราจีน” กล้วยไม้ป่าหายาก สะท้อนความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติ และตอกย้ำคุณค่าการอนุรักษ์ทรัพยากรชีวภาพไทย
ท่ามกลางแนวหินทรายและเศษใบไม้ที่ทับถมหนาแน่นในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูวัว จังหวัดบึงกาฬ ผืนป่าที่ดูเงียบงันกลับซ่อนความงดงามอันล้ำค่าไว้ กล้วยไม้ป่าชนิดหายากที่นักพฤกษศาสตร์เฝ้าตามหา—“รองเท้านารีเหลืองปราจีน”—ได้ปรากฏตัวอีกครั้ง ท่ามกลางการสำรวจพรรณไม้ของทีมสำรวจภูลังกาภูวัว
รองเท้านารีเหลืองปราจีน มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Paphiopedilum concolor (Lindl. ex Bateman) Pfitzer เป็นสมาชิกในวงศ์ Orchidaceae กลุ่มกล้วยไม้ที่ได้รับการยอมรับว่ามีความงดงามและเปราะบางต่อการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อม ลักษณะเด่นของกล้วยไม้ชนิดนี้คือดอกที่มีสีสันผันแปรค่อนข้างสูง ตั้งแต่เหลืองนวลไปจนถึงเหลืองเข้มแต้มลาย ทำให้แต่ละดอกมีเอกลักษณ์ไม่ซ้ำกัน
ในอดีต รองเท้านารีชนิดนี้เป็นที่รู้จักในหลายชื่อท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็น “เหลืองอุดร” หรือ “เหลืองกาญจน์” สะท้อนถึงการกระจายพันธุ์และความผูกพันของผู้คนกับธรรมชาติในแต่ละพื้นที่ แต่การพบเห็นในธรรมชาติกลับน้อยลงตามกาลเวลา จากแรงกดดันของการลักลอบเก็บและการสูญเสียถิ่นอาศัย
การค้นพบรองเท้านารีเหลืองปราจีนในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูวัวครั้งนี้ จึงไม่ใช่เพียงข่าวดีของวงการพฤกษศาสตร์ หากยังเป็นหลักฐานสำคัญที่ยืนยันถึงความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศในพื้นที่คุ้มครอง และเป็นฐานข้อมูลล้ำค่าสำหรับการวางแผนอนุรักษ์กล้วยไม้ป่าไทยในอนาคต
ท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลงของโลก รองเท้านารีเหลืองปราจีนยังคงยืนหยัดเบ่งบานอย่างเงียบงัน บอกเล่าเรื่องราวของผืนป่าที่สมบูรณ์ และเตือนใจมนุษย์ถึงหน้าที่ในการปกป้องความงดงามที่ธรรมชาติมอบให้ ก่อนที่มันจะเลือนหายไปจากผืนแผ่นดินไทย
ที่มา: Forest Herbarium – BKF
