จากเพชรบุรีสู่ปลายด้ามขวาน “บัวหลวงพระราชินี” มิใช่เพียงดอกบัวงดงาม หากคือสายใยพระราชหฤทัยที่ถักทอการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติไว้กับผืนแผ่นดินไทย
“บัวหลวงพระราชินี” สายใยแห่งการอนุรักษ์ จากเพชรบุรีสู่นราธิวาส
ท่ามกลางผืนน้ำที่นิ่งสงบ ดอกบัวแหลมแดงค่อยๆ ชูช่อเหนือผิวน้ำ งดงาม อ่อนช้อย และเปี่ยมความหมาย “บัวหลวงพระราชินี” มิใช่เพียงพันธุ์บัวที่โดดเด่นด้วยรูปทรงและสีสัน หากเป็นพรรณไม้ที่สะท้อนพระราชปณิธานด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างลึกซึ้ง
บัวหลวงพระราชินี เป็นบัวหลวงสายพันธุ์หนึ่งที่ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงโปรด และมีพระราชดำริให้เจ้าหน้าที่ไปเก็บต้นพันธุ์จากจังหวัดเพชรบุรี เพื่อนำไปปลูกและอนุรักษ์ไว้ ณ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง จังหวัดนราธิวาส พื้นที่ซึ่งเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ปลายด้ามขวานของประเทศ
ใบของบัวหลวงพระราชินีแผ่กว้าง ทั้งราบบนผิวน้ำและชูสูงเหนือผิวน้ำ ลักษณะค่อนข้างกลม ปลายและโคนเว้า ใบอ่อนมีสีเขียวเข้ม ด้านล่างสีนวลอมเทา เมื่อเจริญเต็มที่ ใบมีเส้นผ่านศูนย์กลางถึง 50–60 เซนติเมตร ผิวใบไม่จับน้ำ แสดงถึงความสมบูรณ์ตามธรรมชาติ ก้านใบและก้านดอกแข็งแรง เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1–2 เซนติเมตร มีหนามสั้นเล็กทั่วทั้งก้าน และอาจยาวได้เกือบ 2 เมตร
ดอกตูมมีรูปทรงไข่ ปลายเรียวแหลม เมื่อยังอ่อนมีสีเขียวอ่อน ก่อนจะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีชมพูอ่อนเกือบขาว และเริ่มเผยสีชมพูชัดเจนที่ปลายกลีบเมื่อใกล้บาน ดอกบัวจะบานตามลำดับวัน—วันแรกบานแย้มคล้ายแจกัน วันที่สองแผ่บานครึ่งวงกลม วันที่สามบานเต็มที่เป็นรูปค่อนวงกลม มีเส้นผ่านศูนย์กลางราว 25–30 เซนติเมตร พร้อมกลิ่นหอมอ่อนๆ ที่ชวนให้ผืนน้ำมีชีวิตชีวา แต่ละดอกบานอยู่นานประมาณ 4 วัน ก่อนจะโรยราอย่างสง่างาม
กลีบดอกซ้อนเรียงอย่างประณีต โคนกลีบสีขาวเหลือบเขียวอ่อน ปลายกลีบสีชมพูเข้มซึ่งจะอ่อนลงในวันที่สองและสาม เกสรเพศผู้สีเหลืองสด ส่วนเกสรเพศเมียเปลี่ยนสีตามช่วงวัยของดอก สะท้อนวัฏจักรชีวิตตามธรรมชาติอย่างงดงาม
บัวหลวงพระราชินี จึงไม่ใช่เพียงพรรณไม้ประดับ แต่เป็น พรรณไม้พระนามาภิไธย ที่บอกเล่าเรื่องราวของการเชื่อมโยงธรรมชาติ ความรู้ และพระราชปณิธานด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืน จากผืนน้ำในภาคกลาง สู่ผืนดินแดนชายแดนใต้ กลายเป็นแหล่งเรียนรู้ให้คนรุ่นหลังได้เห็นคุณค่าและร่วมกันสืบสานการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติของชาติ
แหล่งข้อมูล
หนังสือ บัวในประเทศไทย
สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ / พิพิธภัณฑ์บัว มทร.ธัญบุรี
ห้องสมุดกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
