กลางผืนป่าเต็งรังของอุทยานแห่งชาติป่าหินงาม จังหวัดชัยภูมิ มีสิ่งมีชีวิตเล็กๆ ที่ไม่หวือหวา แต่กลับสะกดสายตาของผู้พบเห็นไว้ได้ ดอกไม้ชนิดนี้ไม่จำเป็นต้องอวดโฉมด้วยสีสันฉูดฉาด หากแฝงไว้ด้วยความงามอันเรียบง่าย น่าค้นหา และมีคุณค่าในทางธรรมชาติ ดอกไม้ที่ได้รับสมญานามว่า “ราชินีแห่งป่าเต็งรัง” นั่นคือ เอื้องหมาก
พืชเล็กในผืนป่าใหญ่
เอื้องหมาก หรือ Coelogyne trinervis Lindl. เป็นกล้วยไม้อิงอาศัยที่มักขึ้นอยู่ตามป่าดิบแล้งและป่าผลัดใบ พบได้แทบทุกภูมิภาคของประเทศไทย แต่หนึ่งในถิ่นที่สมบูรณ์ที่สุด คือป่าเต็งรังของอุทยานแห่งชาติป่าหินงาม ที่ซึ่งสภาพแวดล้อมเอื้อต่อการเติบโตและขยายพันธุ์อย่างสง่างาม
ลักษณะเฉพาะที่ไม่ธรรมดา
เอื้องหมากมีลำลูกกล้วยรูปรี และใบเดี่ยวรูปรีแกมรูปหอก ใบแข็งแรง ทนแดดทนฝนได้ดี ผิวใบมีรอยพับจีบเป็นเส้นตามยาว ช่อดอกยาวราว 10–15 เซนติเมตร แต่ละช่อประกอบด้วยดอกเล็กๆ 4–8 ดอก เมื่อบานเต็มที่จะกว้างเพียง 3 เซนติเมตรเท่านั้น
แม้จะเล็ก แต่รายละเอียดของดอกกลับงดงามน่าทึ่ง กลีบเลี้ยงและกลีบดอกสีขาวนวลตัดกับกลีบปากที่แต้มสีน้ำตาลแดงและเหลืองอ่อน ประหนึ่งงานศิลป์ขนาดจิ๋วที่ธรรมชาติบรรจงวาดแต้มลงบนผืนป่า
ฤดูกาลแห่งความงาม
หากอยากสัมผัสเสน่ห์ของเอื้องหมากด้วยตาเปล่า ต้องเลือกมาเยือนในช่วงเดือนกันยายนถึงพฤศจิกายน ฤดูกาลที่ช่อดอกทยอยบานสะพรั่งกลางป่า เป็นช่วงเวลาที่ธรรมชาติเผยความอ่อนโยนและงดงามให้มนุษย์ได้ชื่นชม
เส้นทางสู่ราชินีแห่งป่า
เส้นทางศึกษาธรรมชาติผาก่อรัก คือหนึ่งในจุดที่สามารถพบเอื้องหมากได้มากที่สุด ที่นี่ผู้มาเยือนจะได้ทั้งชมความงามของกล้วยไม้ป่า สูดอากาศบริสุทธิ์ และสัมผัสความสงบของผืนป่าเต็งรังที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์
เอื้องหมาก อาจไม่ใช่ดอกไม้ที่หวือหวา แต่กลับสะท้อนให้เราเห็นว่า ความงามแท้จริง ไม่จำเป็นต้องยิ่งใหญ่เสมอไป หากสามารถงอกงามอย่างสมถะและสง่างามในที่ที่เป็นบ้านของมัน นั่นก็คือความงามที่เปี่ยมค่าและคู่ควรแก่การอนุรักษ์
